Terminy zgłoszeń do IRZ i kary za ich niedotrzymanie: co mówi ustawa
Stan prawny na: 21.10.2026. To nie jest porada prawna – wiążące są przepisy i decyzje właściwych instytucji.
Poniższe terminy pochodzą z ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (tekst jednolity w Dz.U. 2026 poz. 591). Część z nich odsyła do unijnych rozporządzeń, a ustawa wpisuje do nich polskie liczby dni. Daty naborów i spisów w najbliższych miesiącach zebraliśmy w kalendarzu hodowcy.
Terminy w ustawie
| Obowiązek | Termin |
|---|---|
| Zgłoszenie zdarzenia (urodzenie bydła, przemieszczenie, padnięcie, zabicie, ubój), jeśli przepisy nie mówią inaczej | 7 dni od zdarzenia (art. 26) |
| Oznakowanie bydła | 7 dni (art. 25) |
| Oznakowanie i zgłoszenie urodzenia owcy lub kozy | 180 dni, ale przed opuszczeniem siedziby stada, w której się urodziła (art. 25 i 27) |
| Oznakowanie i zgłoszenie urodzenia świni | 37 dni, ale przed opuszczeniem siedziby stada (art. 25 i 27) |
| Świnia przebywająca w innej siedzibie stada dłużej niż 30 dni | dodatkowe oznakowanie numerem tej siedziby niezwłocznie, najpóźniej przed jej opuszczeniem (art. 25) |
| Zdarzenia dotyczące świń na obszarze objętym ograniczeniami z powodu choroby kategorii A | 2 dni, poza urodzeniem (art. 30) |
| Spis świń i jego zgłoszenie | co najmniej raz na pół roku, najpóźniej 30 czerwca i 31 grudnia; zgłoszenie w 7 dni od spisu (art. 31) |
| Wniosek o numer siedziby stada | najpóźniej w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia (art. 15) |
| Informacja o wywozie bydła do innego kraju UE | 5 dni przed wywozem; paszport wydawany w 3 dni (art. 29) |
| Paszport bydła z innego kraju UE albo dokument pochodzenia bydła spoza UE | 7 dni od zgłoszenia przemieszczenia (art. 28) |
| Przydział puli numerów identyfikacyjnych przez biuro ARiMR | 2 dni od wniosku (art. 9) |
| Zgłoszenia na papierowym formularzu (rolnicy, z wyjątkiem m.in. skupów, rzeźni i miejsc gromadzenia zwierząt) | możliwe do 31 grudnia 2026 r. (art. 74) |
Oznakowanie i zgłoszenie urodzenia cielęcia krok po kroku opisujemy w poradniku Zgłoszenie urodzenia cielęcia. Padnięcie i ubój w gospodarstwie omawiamy w tekście Padnięcie, zabicie i ubój, a rejestrację numeru w tekście Rejestracja siedziby stada.
Za co grozi grzywna
Art. 56 ustawy wymienia czyny, za które grozi kara grzywny. Dla posiadacza bydła, owiec, kóz i świń najważniejsze są:
- niezłożenie w terminie wniosku o numer siedziby stada,
- nieoznakowanie zwierząt zgodnie z przepisami albo nieoznakowanie ich w terminach z art. 25,
- zastąpienie kolczyka bez zezwolenia kierownika biura ARiMR,
- niezniszczenie kolczyka zwierzęcia ubitego, zabitego lub padłego, gdy ten obowiązek spoczywa na posiadaczu,
- niezgłoszenie zdarzenia lub urodzenia do bazy w terminie,
- nieprzekazanie w 7 dni paszportu bydła z innego kraju UE albo dokumentu pochodzenia bydła spoza UE,
- niezrobienie spisu świń w terminie albo niezgłoszenie go do bazy,
- uniemożliwienie kontroli w siedzibie stada albo odmowa pomocy kontrolującym.
Sprawy rozpatruje się według Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Ustawa nie podaje kwoty grzywny, dlatego jej nie podajemy. Osobne kary pieniężne z art. 53 dotyczą związków hodowców koniowatych, a nie rolników. Jak przygotować się do kontroli, opisujemy w poradniku Kontrola ARiMR i inspekcji weterynaryjnej. Błędne zgłoszenie można poprawić – zobacz Korekta zgłoszenia w IRZplus.
Fot. Ralf Lotys (Sicherlich) / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
