Kontrola ARiMR i inspekcji weterynaryjnej: checklista
Stan prawny na: 17.10.2026. To nie jest porada prawna – wiążące są przepisy i decyzje właściwych instytucji.
W gospodarstwie z bydłem kontrolę może przeprowadzić ARiMR (płatności, baza IRZ) i powiatowy lekarz weterynarii (dobrostan, bioasekuracja, leczenie). Poniższe listy oparliśmy na opisach kontroli ARiMR i instrukcji Głównego Lekarza Weterynarii.
Kontrola ARiMR w siedzibie stada
Według opisu na stronie ARiMR kontrola na miejscu obejmuje co najmniej 5% wniosków o płatności do bydła, owiec i kóz. Gospodarstwa typuje się na podstawie analizy ryzyka i losowo. Kontrolę prowadzą co najmniej dwaj inspektorzy terenowi z upoważnieniem dyrektora oddziału regionalnego. Z kontroli powstaje raport – jeden egzemplarz dostaje rolnik.
Kontrolujący mogą wejść do siedziby stada, obejrzeć zwierzęta, żądać informacji i wglądu w dokumenty, robić z nich kopie i żądać wydruków z systemów.
Przygotuj
- Każde zwierzę ma dwa kolczyki, numery czytelne.
- Stan zwierząt w oborze zgadza się z rejestrem w IRZplus (urodzenia, sprzedaże, padnięcia zgłoszone w 7 dni).
- Zgubione kolczyki – złożony wniosek o zastąpienie i zgłoszona zmiana oznakowania.
- Przy płatnościach do zwierząt i ekoschemacie Dobrostan zwierząt – oświadczenia i rejestry (np. wypasu) wysłane w terminie przez eWniosekPlus.
- Dostęp do zwierząt i dokumentów dla kontrolujących.
Kontrola gruntów i ekoschematów
Kontrole płatności bezpośrednich do gruntów prowadzi się inspekcją terenową (pomiary GPS) albo metodą „FOTO” na podstawie zdjęć lotniczych lub satelitarnych. Część kontroli wykonują na zlecenie ARiMR firmy zewnętrzne. Ich pracownicy mają imienne upoważnienia i na prośbę rolnika muszą je okazać. Mogą prosić o dokumenty dotyczące ekoschematów – telefonicznie, mailowo lub osobiście. Wykaz firm w poszczególnych województwach jest na stronie ARiMR.
Kontrola powiatowego lekarza weterynarii
Instrukcja Głównego Lekarza Weterynarii (nr BP.0200.1.2.2024) opisuje, co sprawdza się w gospodarstwach z bydłem. Najważniejsze punkty:
- System utrzymania zgodny z przepisami (na uwięzi, wolnostanowiskowy, otwarty).
- Decyzje o uznaniu stada za urzędowo wolne od gruźlicy, brucelozy i enzootycznej białaczki bydła.
- Wydzielone miejsce na środki dezynfekcyjne i na obornik.
- Zabezpieczone miejsce na leki weterynaryjne.
- Odzież i obuwie tylko do użytku w gospodarstwie.
- Maty dezynfekcyjne na wypadek zagrożenia chorobą i zapas środków dezynfekcyjnych.
- Budynki czyste i zabezpieczone przed zwierzętami z zewnątrz.
- Tablice „Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony” przy wejściach.
- Dokumentacja leczenia zwierząt i stosowanych leków, rejestr padnięć, faktury za odbiór padłych zwierząt.
- Brak w gospodarstwie zakazanych substancji (np. hormonalnych) poza dopuszczonymi wyjątkami.
- Karmienie, pojenie, oświetlenie i powierzchnia dla zwierząt zgodne z wymaganiami dobrostanu.
Dokumentacja leczenia
Do czasu uruchomienia przez Głównego Lekarza Weterynarii systemu teleinformatycznego dokumentację leczenia prowadzi się według przepisów UE, w formie papierowej lub elektronicznej, także na dotychczasowym wzorze – wyjaśnia ministerstwo rolnictwa.
Podejrzenie choroby zakaźnej zgłasza się od razu powiatowemu lekarzowi weterynarii. Sytuację ASF i BT pokazujemy na mapie chorób.
