Oznakowanie owiec i kóz oraz zgłoszenia w IRZplus: co musi zrobić hodowca
Każda owca i koza musi być oznakowana i zarejestrowana, a zdarzenia w stadzie trzeba zgłaszać do ARiMR w terminie. Zebraliśmy obowiązki hodowcy małych przeżuwaczy i wskazujemy, gdzie szukać instrukcji krok po kroku.
Owce i kozy, tak jak bydło i świnie, podlegają systemowi identyfikacji i rejestracji zwierząt (IRZ), który w Polsce prowadzi Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Podstawą są przepisy unijne – w tym rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/2035 – oraz krajowa ustawa o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.
Siedziba stada i numer producenta
Zanim w gospodarstwie pojawi się pierwsza owca czy koza, hodowca musi mieć numer producenta w ARiMR i zgłoszoną siedzibę stada dla danego gatunku. Bez tego nie da się zgłosić urodzenia ani zakupu zwierzęcia.
Oznakowanie
Owce i kozy znakuje się kolczykami z indywidualnym numerem identyfikacyjnym, a u większości zwierząt – także identyfikatorem elektronicznym (kolczyk elektroniczny lub bolus). Przepisy UE wyznaczają maksymalny termin oznakowania od urodzenia i w każdym przypadku przed opuszczeniem przez zwierzę siedziby stada, w której się urodziło. Kolczyki zamawia się przez ARiMR lub u producentów, a numer musi odpowiadać numerowi siedziby stada. Szczegóły zamawiania i zakładania opisujemy w poradniku kolczyki i oznakowanie zwierząt.
Zgłoszenia zdarzeń
Hodowca zgłasza do ARiMR oznakowanie zwierzęcia, przemieszczenia (zakup, sprzedaż, wywóz na wystawę czy do ubojni), padnięcie lub ubój w gospodarstwie. Najwygodniej robić to przez aplikację IRZplus – jak się zalogować, wyjaśniamy w poradniku logowanie do IRZplus, a jak zgłosić przemieszczenie – w poradniku przemieszczenie zwierząt. Terminy na poszczególne zgłoszenia zebraliśmy w kalendarzu hodowcy.
Księga rejestracji i spis stada
W gospodarstwie trzeba prowadzić księgę rejestracji owiec lub kóz (papierową albo elektroniczną). Raz w roku hodowca przekazuje do ARiMR informację o liczbie zwierząt w stadzie. Braki w oznakowaniu i rejestracji to jedna z częstszych nieprawidłowości wykrywanych podczas kontroli – a mają wpływ na dopłaty do owiec i kóz w ramach płatności związanych z produkcją. Stawki tych płatności na 2026 r. publikujemy na stronie stawki dopłat 2026.
Jak przygotować się do kontroli, wyjaśniamy w tekście kontrola ARiMR i PIW.
Fot. Phin Hall / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0
