Susza rolnicza, hydrologiczna, meteorologiczna. Czym się różnią i skąd brać dane
W komunikatach pojawiają się różne rodzaje suszy. Dla rolnika najważniejsza jest susza rolnicza, monitorowana przez IUNG-PIB, bo od niej zależy pomoc za straty. Wyjaśniamy, czym różni się od suszy hydrologicznej, o której pisze IMGW.
Słowo „susza” w komunikatach urzędowych oznacza kilka różnych zjawisk. Każde z nich mierzy się inaczej i każde ma inne skutki dla gospodarstwa. Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, bo od niego zależy, czy straty w uprawach mogą zostać uznane za szkody suszowe.
Susza meteorologiczna
To najprostsza postać – okres z opadami wyraźnie niższymi od średnich wieloletnich. Zaczyna się najwcześniej i sama w sobie nie musi oznaczać strat, jeśli w glebie jest zapas wody z wcześniejszych miesięcy.
Susza rolnicza
Susza rolnicza to niedobór wody w glebie w okresie, gdy rośliny jej potrzebują, prowadzący do spadku plonów. W Polsce monitoruje ją Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy (IUNG-PIB) w Puławach w Systemie Monitoringu Suszy Rolniczej. System liczy klimatyczny bilans wodny, czyli różnicę między opadem a parowaniem, dla poszczególnych gmin, gatunków roślin i kategorii gleb, w okresach sześciotygodniowych w sezonie wegetacyjnym.
To wyniki IUNG są podstawą do szacowania strat suszowych. Jeśli dla danej gminy, gatunku i kategorii gleby system wykaże zagrożenie suszą, rolnik może złożyć wniosek o oszacowanie strat przez aplikację udostępnioną przez ministerstwo rolnictwa. IUNG wskazuje też obszary, na których wystąpiły inne zjawiska, np. upał – tak było przy pomocy za upały z 27–29 czerwca 2026 r. (więcej o tej pomocy).
Susza hydrologiczna
Susza hydrologiczna to niskie stany wód w rzekach i zbiornikach, a w dłuższym okresie także obniżenie poziomu wód podziemnych. Ogłasza i opisuje ją IMGW-PIB. W połowie października 2026 r. instytut informował, że niskie stany wody notuje 66 proc. wodowskazów, a w związku z deficytem opadów susza hydrologiczna będzie postępować (prognoza na tydzień).
Dla rolnika susza hydrologiczna oznacza przede wszystkim problemy z nawadnianiem i pojeniem zwierząt z ujęć powierzchniowych, a w dłuższej perspektywie – płytsze studnie.
Co robić
W sezonie warto co kilka tygodni sprawdzać wyniki monitoringu IUNG dla swojej gminy, a przy stratach – szybko udokumentować stan upraw zdjęciami z datą. Planując siewy i nawożenie przy niedoborze wody, warto korzystać z naszych stron terminy siewu i kalendarz rolnika.
Fot. Atmospheric Research, CSIRO / Wikimedia Commons, CC BY 3.0
