Nawożenie rzepaku jesienią: 20–40 kg N/ha, siarka i bor według IUNG
Rzepak ozimy po zbożach potrzebuje jesienią tylko 20–40 kg azotu na hektar, po roślinach strączkowych nawet wcale. Ważniejsze przed zimą są fosfor, potas, odczyn gleby i bor. Siarkę lepiej podać wiosną. Zebraliśmy zalecenia IUNG-PIB i IOR-PIB oraz limity programu azotanowego.
W skrócie: Rzepak ozimy przed zimą pobiera 50–60 kg azotu na hektar. Po zbożach IUNG-PIB zaleca jesienią 20–40 kg N/ha, a po roślinach strączkowych azotu nie trzeba wcale. Jesienią ważne są też fosfor, potas, odczyn pH 6,0–7,0 i bor. Główną dawkę siarki lepiej podać wiosną.
Ile składników pobiera rzepak przed zimą?
Według opracowania Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach dobrze rozwinięta roślina wchodzi w zimę z rozetą 6–10 liści i szyjką korzeniową grubszą niż 8 mm. Taki łan wytwarza jesienią 2–3 t suchej masy z hektara. Liście przestają rosnąć przy temperaturze około 5°C, a korzenie dopiero przy temperaturze gleby około 2°C.
| Składnik | Pobranie jesienią (kg/ha) |
|---|---|
| Azot (N) | 50–60 |
| Fosfor (P2O5) | 15–20 |
| Potas (K2O) | 50–60 |
| Wapń (Ca) | 30–40 |
| Magnez (Mg) i siarka (S) | 10–15 |
Ile azotu dać jesienią?
Dużo zależy od przedplonu. Po roślinach strączkowych w resztkach zostaje od 30–90 do ponad 120 kg N/ha, więc jesienne nawożenie azotem jest zbędne. Po zbożach, zwłaszcza gdy przyorano słomę, IUNG-PIB zaleca 20–40 kg N/ha. Wyższe dawki szkodzą, bo rośliny gorzej hartują się przed zimą, a azot nie wykorzystany przez rzepak może zostać wymyty z gleby.
Trzeba też pamiętać o prawie. Program azotanowy ogranicza dawkę azotu działającego ze wszystkich źródeł do 240 kg N/ha w ciągu sezonu, a termin stosowania nawozów azotowych mineralnych na gruntach ornych w większości gmin minął 20 października. Wyjątki opisaliśmy w tekście kto jeszcze może nawozić po 20 października.
Kiedy podać siarkę?
Rzepak potrzebuje dużo siarki. Stosunek azotu do siarki w nawożeniu powinien wynosić 5–6:1, co zwykle daje 30–40 kg S/ha, a w szczególnych przypadkach do 60 kg. Jesienią siarka może trafić do gleby z superfosfatem prostym, siarczanem potasu, kizerytem albo w postaci siarki elementarnej. Siarczany łatwo się jednak wymywają, a największe zapotrzebowanie przypada na pąkowanie i kwitnienie, dlatego IUNG-PIB wskazuje wiosnę jako lepszy termin.
Dlaczego bor jest potrzebny już jesienią?
Instytut Ochrony Roślin w Poznaniu podkreśla, że rzepak potrzebuje około pięć razy więcej boru niż zboża. Pierwiastek ten wpływa na rozwój korzenia palowego i gospodarkę cukrami, a więc także na przezimowanie. Niedobór grozi, gdy zawartość boru w glebie spada poniżej 0,6 ppm na glebach lekkich lub 0,8 ppm na ciężkich. Przed siewem stosuje się 1–3 kg B/ha, a kwasem borowym około 2 kg B/ha.
Co z fosforem, potasem i wapnowaniem?
Fosfor i potas podaje się przedsiewnie, zgodnie z zasobnością gleby. Przy średniej zawartości IUNG-PIB podaje orientacyjnie 60 kg P2O5 i 140 kg K2O na hektar. Optymalny odczyn dla rzepaku to pH 6,0–7,0. Na słabszych glebach dobrze działa obornik w dawce około 30 t/ha. Więcej o doborze dawek piszemy w dziale nawożenie.
Najczęstsze pytania
Czy rzepak po grochu trzeba nawozić azotem jesienią?
Nie. Resztki roślin strączkowych zostawiają w glebie od 30 do ponad 120 kg N/ha.
Ile azotu dać rzepakowi po pszenicy?
Według IUNG-PIB 20–40 kg N/ha, przed upływem terminu z programu azotanowego.
Ile siarki potrzebuje rzepak?
Zwykle 30–40 kg S/ha w sezonie, w szczególnych przypadkach do 60 kg. Większość lepiej podać wiosną.
Kiedy grozi niedobór boru?
Gdy w glebie jest mniej niż 0,6 ppm boru na glebach lekkich lub 0,8 ppm na ciężkich.
Redakcja Stodo
Fot. Kora27 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
