Nowe unijne przepisy o rolnictwie ekologicznym. Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie polityczne

Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej osiągnęły 20 października 2026 r. porozumienie polityczne w sprawie zmian w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Komisja Europejska przyjęła je z zadowoleniem w komunikacie prasowym wydanym tego samego dnia. Zmiany obejmują wybrane zasady produkcji, znakowania i certyfikacji oraz reguły handlu z państwami spoza UE. Według Komisji mają ułatwić konsumentom świadomy wybór importowanej żywności ekologicznej, uprościć ramy prawne dla producentów i przetwórców, a także wspierać inwestycje i zatrudnienie w sektorze. W chwili pisania tego tekstu komunikat był dostępny tylko w wersji angielskiej.

Co się zmienia

Komisja wymienia cztery główne grupy zmian. Po pierwsze, produkty ekologiczne importowane z państw, których systemy uznano za równoważne z unijnym, będą mogły nosić unijne logo produkcji ekologicznej. Warunek: muszą spełnić dodatkowe unijne wymogi dotyczące produkcji i kontroli.

Po drugie, obecne uznanie równoważności 11 państw spoza UE zostanie przedłużone do 31 grudnia 2036 r. Ma to zapobiec zakłóceniom w imporcie i eksporcie żywności ekologicznej w czasie, gdy trwają negocjacje umów handlowych.

Po trzecie, zmienią się i zostaną uproszczone warunki certyfikacji dla małych sprzedawców detalicznych oraz dla grup podmiotów i ich członków.

Po czwarte, dostosowane zostaną niektóre zasady produkcji zwierzęcej i roślinnej. Komisja wymienia przepisy o drobiu, paszach, okresie konwersji i leczeniu weterynaryjnym oraz o utrzymaniu żyzności gleby w szklarniach. Komunikat nie podaje szczegółów tych zmian. Konkretne wymagania dla gospodarstw ekologicznych, także w Polsce, będzie można ocenić dopiero po publikacji ostatecznego tekstu rozporządzenia. Nowe przepisy jako rozporządzenie unijne będą obowiązywać bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich.

Skąd zmiany

Obecne unijne ramy produkcji ekologicznej i znakowania, oparte na rozporządzeniu 2018/848, stosuje się od stycznia 2022 r. Według Komisji po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-240/23 trzeba było doprecyzować znakowanie produktów ekologicznych z państw trzecich o systemach równoważnych. Komisja uznała też, że część zasad produkcji wymaga uproszczenia. Projekt przygotowano z uwzględnieniem konsultacji z branżą. Komisja przedstawiła go w grudniu 2025 r. i szacowała wtedy, że zmiany w rozporządzeniu podstawowym przyniosą 47,8 mln euro rocznych oszczędności na kosztach administracyjnych, w tym 45,9 mln euro dla rolników i innych podmiotów.

Rolnictwo ekologiczne to ważna część wspólnej polityki rolnej. Według Komisji uprawy ekologiczne zajmują 11 proc. użytków rolnych w UE. O tym, jak wygląda obecny system wsparcia, piszemy w przewodniku po dopłatach bezpośrednich i ekoschematach, a o przyszłości WPR w tekstach z tagiem WPR po 2027.

Kiedy wejdzie w życie

Porozumienie polityczne nie jest jeszcze prawem. Teraz musi je formalnie zatwierdzić Parlament Europejski i Rada. Według Komisji po przyjęciu rozporządzenie wejdzie w życie następnego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Komunikat nie podaje terminu głosowań ani publikacji.

Fot. Komisja Europejska – Serwis audiowizualny, Jan-Joseph Stok / Wikimedia Commons, CC BY 4.0