Umowa UE–Mercosur: co to jest i na jakim etapie jest dziś
Handlowa część umowy z Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem jest stosowana tymczasowo od 1 maja 2026 r. Parlament Europejski jeszcze nie wyraził zgody, a sprawą zajmuje się TSUE.
Stan prawny na: 16.10.2026. To nie jest porada prawna – wiążące są przepisy i decyzje właściwych instytucji.
Stan na: 16.10.2026. Tekst aktualizujemy przy każdej istotnej zmianie. To nie jest porada prawna.
Czym jest Mercosur
Mercosur to wspólny rynek państw Ameryki Południowej. Stronami umowy z UE są Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj.
Dwie umowy zamiast jednej
Po porozumieniu politycznym z 6 grudnia 2024 r. Komisja Europejska 3 września 2025 r. zaproponowała dwa odrębne instrumenty: umowę o partnerstwie (EMPA), która obejmuje dialog polityczny, współpracę i handel, oraz przejściową umowę handlową (iTA). iTA dotyczy wyłącznie spraw handlowych w kompetencji UE, więc nie wymaga ratyfikacji przez parlamenty państw członkowskich – potrzebna jest zgoda Parlamentu Europejskiego. EMPA musi ratyfikować każde państwo UE. Gdy EMPA wejdzie w życie, zastąpi iTA.
Najważniejsze daty
- 9 stycznia 2026 – Rada UE zgodziła się na podpisanie obu umów i na tymczasowe stosowanie iTA (decyzja Rady (UE) 2026/183). Polska była przeciw.
- 17 stycznia 2026 – podpisanie umów w Paragwaju.
- 5 marca 2026 – Rada przyjęła rozporządzenie o dwustronnych klauzulach ochronnych dla produktów rolnych.
- 1 maja 2026 – początek tymczasowego stosowania handlowej części umowy.
- 29 września 2026 – wiceprezes TSUE oddalił wniosek Polski o zawieszenie stosowania decyzji Rady (sprawa C-460/26 R). Skarga Polski będzie rozpatrywana dalej.
Równolegle Parlament Europejski zwrócił się do TSUE o opinię, czy umowy i decyzje Rady są zgodne z traktatami (opinia 1/26). Zgoda Parlamentu na zawarcie umowy jeszcze nie zapadła.
Co to oznacza dla rolnictwa
Import wrażliwych produktów z Mercosuru (m.in. wołowiny i drobiu) do UE odbywa się w ramach kontyngentów taryfowych, które rosną stopniowo w kolejnych latach. Według MRiRW w pierwszych czterech miesiącach stosowania umowy (maj–sierpień 2026) import do Polski drobiu i kukurydzy z Mercosuru spadł, a wołowiny był niższy niż rok wcześniej. Ministerstwo zastrzega, że to za krótki okres na ocenę skutków. Mechanizm ochronny pozwala czasowo wycofać preferencje, jeśli import powoduje lub grozi poważną szkodą dla producentów w UE.
Nowe informacje zbieramy w temacie Mercosur.
