Odszkodowania za szkody ptaków u Prezydenta. Przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2028 r.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało 20 listopada 2026 r., że ustawa o odszkodowaniach za szkody wyrządzone przez ptaki została skierowana do podpisu Prezydenta. W komunikacie podano, że przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2028 r. Tę datę Sejm utrzymał 19 listopada: w głosowaniu nr 140 za odrzuceniem senackiej poprawki było 185 posłów przy 244 przeciw, a wymagana większość bezwzględna wynosiła 215 głosów, więc poprawka została przyjęta.

Stan prawny na: 20.11.2026. To nie jest porada prawna – wiążące są przepisy i decyzje właściwych instytucji.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ogłosiło 20 listopada 2026 r., że zakończyły się prace parlamentarne nad ustawą o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw i że akt został skierowany do podpisu Prezydenta RP. Tego samego dnia w ewidencji procesu legislacyjnego Sejmu (proces 258) odnotowano przekazanie ustawy Prezydentowi. Aktu nie ogłoszono jeszcze w Dzienniku Ustaw, więc przepisy nie obowiązują.
W komunikacie ministerstwo podało, że przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2028 r. i że ten termin ma dać Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa czas na przygotowanie przyjmowania zgłoszeń, szacowania szkód i wypłaty odszkodowań. Data 1 stycznia 2028 r. pochodzi z jedynej poprawki Senatu. 6 listopada 2026 r. Senat, po rozpatrzeniu ustawy uchwalonej przez Sejm 8 października, zmienił art. 7 tak, aby ustawa wchodziła w życie z dniem 1 stycznia 2028 r., zamiast po upływie 30 dni od ogłoszenia. Uchwałę przekazano Sejmowi jako druk nr 3343.
18 listopada komisje ochrony środowiska oraz rolnictwa wniosły w sprawozdaniu (druk nr 3360) o przyjęcie tej poprawki. 19 listopada, na 69. posiedzeniu, Sejm głosował nad wnioskiem o odrzucenie poprawki (głosowanie nr 140, w protokole oznaczone jako „poprawka 1”). Za odrzuceniem było 185 posłów, przeciw 244, nikt nie wstrzymał się od głosu, głosowało 429 osób. Zgodnie z art. 121 ust. 3 Konstytucji oraz art. 54 ust. 6 i 7 Regulaminu Sejmu poprawkę Senatu uważa się za przyjętą, jeżeli Sejm nie odrzuci jej bezwzględną większością głosów. W protokole głosowania większość bezwzględną określono na 215 głosów. Ten próg nie został osiągnięty, więc poprawka została przyjęta. Po podpisie Prezydenta i ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw ustawa — według przyjętego art. 7 — wejdzie w życie 1 stycznia 2028 r. Do ogłoszenia aktu przepisy nie obowiązują.
Jakie szkody i kto będzie wypłacał
Ustawa rozszerza odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzane przez ptaki. Szacowanie szkód oraz ustalanie i wypłatę odszkodowań za nowe pozycje, wpisane do art. 126 ust. 1 pkt 6–25 ustawy o ochronie przyrody, ma wykonywać dyrektor oddziału terenowego KOWR ze środków pozostających w dyspozycji Ośrodka. Tak samo stanowi komunikat ministerstwa, który wskazuje KOWR jako organ odpowiedzialny za te zadania.
| Gatunki | Zakres szkód | Organ |
|---|---|---|
| Kormorany, czaple siwe i czaple białe | Stawy do chowu i hodowli ryb (akwakultura) oraz powierzchniowe wody płynące (obwody rybackie) | Dyrektor oddziału terenowego KOWR |
| Żurawie, gęsi (gęgawa, zbożowa, krótkodzioba, białoczelna, tundra, mała), łabędzie (niemy, czarnodzioby, krzykliwy), kruki, gawrony, wrony siwe, kawki, sroki, sójki i orzechówki | Uprawy na gruntach ornych i płody rolne | Dyrektor oddziału terenowego KOWR |
Izby rolnicze i jednostki doradztwa rolniczego mają brać udział w oględzinach i potwierdzaniu tych szkód, gdy wystąpiły w uprawach na gruntach rolnych albo na gruntach pod stawami rybnymi. Tryb szacowania, sposób wypłaty, wzory dokumentów oraz terminy zgłoszenia i szacowania szkód z pkt 6–25 ma określić w rozporządzeniu minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw środowiska i rybołówstwa. Tego rozporządzenia jeszcze nie ma, bo ustawa nie została ogłoszona. W ustawie nie ma osobnego, już ustalonego kalendarza wypłat.
Odszkodowania za szkody wyrządzone przez wilki, niedźwiedzie i inne gatunki z dotychczasowego art. 126 ust. 1 pkt 1–5 nadal mają szacować i wypłacać regionalny dyrektor ochrony środowiska albo, na obszarze parku narodowego, dyrektor parku. O zasadach dotyczących dużych drapieżników pisaliśmy przy odpowiedzi resortu klimatu na dezyderat komisji sejmowej, we wpisie o wilkach i niedźwiedziach w Sejmie. Inną podstawą pozostają szkody łowieckie z Prawa łowieckiego. Obywatelski projekt nowelizacji tego prawa, o którym pisaliśmy przy druku 3184, przepisów o odszkodowaniach za szkody w uprawach nie zmienia.
W komunikacie z 20 listopada ministerstwo przypomina też o działaniach prewencyjnych ograniczających szkody i zapowiada współpracę z Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz zamiar zaangażowania regionalnych dyrekcji ochrony środowiska w planowanie takich działań. To zapowiedź z komunikatu, a nie nowy obowiązek wpisany do uchwalonego tekstu ustawy.
Fot. Wojciech Zabolotny / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0



