Rzepak ozimy w doświadczeniach COBORU 2026: plon niższy o 11%, mieszańce do 112% wzorca

Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) w Słupi Wielkiej opublikował wstępne wyniki plonowania odmian rzepaku ozimego z Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO) za 2026 r. Ozimina jest już w polu, ale te dane przydadzą się przy wyborze odmian na przyszłoroczny siew. Pokazują też, jak trudny dla rzepaku był sezon 2025/2026.

Mniej doświadczeń, niższy plon

Wyniki pochodzą z 20 doświadczeń. Cztery z nich zdyskwalifikowano w trakcie wegetacji, a sześć po zbiorze nasion. Średni plon nasion wszystkich badanych odmian wyniósł 40,8 dt/ha i był o 4,9 dt/ha, czyli o 11%, niższy niż w 2025 r. Plon przeliczono na wilgotność nasion 9%. Wzorzec, do którego odnosi się wyniki odmian, wyniósł 40,5 dt/ha, wobec 45,3 dt/ha w 2025 r. i 39,3 dt/ha w 2024 r. W latach 2025 i 2026 wzorzec tworzyły odmiany Kuba, Telly, DK Excited i LG Avenger.

Doświadczenia prowadzono przy średnim poziomie agrotechniki, z ograniczonym stosowaniem fungicydów i regulatorów wzrostu. Dane obejmują odmiany z Krajowego rejestru według stanu na 10 sierpnia 2026 r. oraz 15 odmian z katalogu wspólnotowego (CCA), włączonych do PDO na podstawie doświadczeń rozpoznawczych.

Odmiany populacyjne i mieszańcowe

Żadna odmiana populacyjna nie osiągnęła poziomu wzorca. Najwyżej plonowały Motto (97% wzorca, wynik z doświadczeń rejestrowych), Marvin (95%) oraz Telly i Kuba (po 94%). Bachus i Derrick uzyskały po 93%.

W grupie mieszańców najlepsze były LID Croco (112%), DK Exiris i LID Aneto (po 111%). Po 110% wzorca miały LID Invicto, RGT Ozzil, LG Avenger i LID Bento. Część tych odmian, w tym LID Croco, DK Exiris i LID Aneto, była badana w doświadczeniach rejestrowych w 7 lokalizacjach, a nie w pełnej sieci 20 doświadczeń PDO. LID Croco jest też odmianą odporną na kiłę kapusty, czyli na najczęściej występujące w Polsce patotypy Plasmodiophora brassicae. Wśród innych odmian odpornych na kiłę COBORU podaje m.in. LG Piranha (106%), Crusador i LG Tarantula (po 102%).

Różnice między regionami

Wynik krajowy uśrednia bardzo różne warunki. Wzorzec plonował w rejonach COBORU następująco:

• rejon I (zachodniopomorskie, pomorskie): 47,4 dt/ha,
• rejon II (warmińsko-mazurskie, podlaskie): 42,1 dt/ha,
• rejon III (lubuskie, wielkopolskie, kujawsko-pomorskie): 35,2 dt/ha,
• rejon IV (łódzkie, mazowieckie, lubelskie): 36,7 dt/ha,
• rejon V (dolnośląskie, opolskie, śląskie): 41,5 dt/ha,
• rejon VI (małopolskie, świętokrzyskie, podkarpackie): 41,7 dt/ha.

Różnica między najlepszym a najsłabszym rejonem wyniosła 12,2 dt/ha. Najsłabsze rejony III i IV obejmują m.in. województwa kujawsko-pomorskie, lubuskie, mazowieckie i lubelskie, w których IUNG stwierdził w tym roku szerokie zagrożenie suszą rolniczą dla zbóż. Piszemy o tym w tekście Susza rolnicza 2026.

Jak korzystać z wyników

COBORU zastrzega, że wyniki z 2026 r. są wstępne i po weryfikacji mogą się nieznacznie zmienić. Pełne dane, uwzględniające także inne cechy rolnicze i użytkowe, ukażą się w serii „Wyniki porejestrowych doświadczeń odmianowych”. Przy wyborze odmiany lepiej patrzeć na wyniki z kilku lat i z własnego rejonu niż na jeden sezon. Jak czytać listy odmian zalecanych, wyjaśniamy w poradniku Lista zalecanych odmian. Jesienną lustrację plantacji opisujemy w tekście Rzepak ozimy jesienią.

Redakcja Stodo

Fot. Florian Pépellin / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0