Pszenica na świecie najdroższa od sierpnia 2023 r. Ataki na Morzu Czarnym blokują ukraiński eksport

Wysoka przedstawiciel UE do spraw zagranicznych Kaja Kallas otworzyła 20 października 2026 r. w Strasburgu debatę Parlamentu Europejskiego o rosyjskich atakach na żeglugę na Morzu Czarnym. Jak powiedziała, sześć ataków w ciągu dziesięciu dni, przeprowadzonych prawdopodobnie przez rosyjskie drony, to „niebezpieczna i niedopuszczalna eskalacja”. Według jej szacunku Ukraina traci z tego powodu ok. 60 mln euro przychodów z eksportu dziennie.

Ukraina w światowym handlu

Kallas przypomniała, jak duży jest udział Ukrainy w światowym handlu. Kraj ten odpowiada za ok. 15 proc. światowego eksportu kukurydzy, 10 proc. pszenicy, 15–20 proc. jęczmienia i 50 proc. eksportu oleju słonecznikowego. Około 90 proc. tych towarów płynie korytarzem czarnomorskim. Celem ataków są według niej porty, przejścia graniczne, statki i magazyny zbożowe.

Ukraińscy rolnicy wstrzymują sprzedaż

Skutki widać na rynku wewnętrznym Ukrainy. Dane poniżej pochodzą z komunikatu ukraińskiej Elektronicznej Giełdy Zbożowej z 20 października, który przytoczyły tamtejsze agencje. Nie udało nam się sprawdzić ich w dokumencie samej giełdy.

• Wagony ze zbożem czekają na przeładunek lub przekroczenie zachodniej granicy od 20 do 40 dni.
• Ubezpieczenie statku od ryzyka wojennego na rejs do portów czarnomorskich kosztuje w październiku ok. 2,5 mln dolarów. Przed blokadą z 2024 r. było to 150–250 tys. dolarów, czyli 10–16 razy mniej. Daje to ok. 35,7 dolara na każdą tonę zboża.
• Handlowcy płacą za pszenicę konsumpcyjną 5500–6500 hrywien za tonę z elewatora, a rolnicy nie spieszą się ze sprzedażą.
• W pierwszych 16 dniach października Ukraina wyeksportowała 558 tys. t pszenicy, wobec 877 tys. t rok wcześniej – o 36 proc. mniej.

FAO: pszenica najdroższa od ponad trzech lat

Napięcie widać w światowych cenach. Według indeksu FAO opublikowanego 2 października światowe ceny pszenicy wzrosły we wrześniu o 6,3 proc. w porównaniu z sierpniem i były najwyższe od sierpnia 2023 r. FAO wiąże to głównie z utrudnieniami logistycznymi na Morzu Czarnym, przez które importerzy szukają innych dostawców. Ceny kukurydzy wzrosły w tym samym miesiącu o 5,6 proc. i były najwyższe od ponad trzech lat. Cały indeks cen zbóż wyniósł 122,8 pkt, o 17,2 proc. więcej niż we wrześniu 2025 r. Szerzej omawialiśmy to w tekście o indeksie cen żywności FAO za wrzesień.

Co to znaczy w Polsce

Najnowsze notowania krajowe zebrane przez ministerstwo rolnictwa w biuletynie ZSRIR nr 41/2026 dotyczą tygodnia 5–11 października. Pszenica konsumpcyjna kosztowała wtedy w skupach średnio 947,79 zł/t netto, wobec 780,40 zł/t rok wcześniej (+21,4 proc.). Kukurydza paszowa kosztowała 971,55 zł/t, o 22,8 proc. więcej niż przed rokiem. Biuletyn nie wskazuje przyczyn tych zmian, więc nie można z niego wyliczyć, jaką część wzrostu spowodowała sytuacja na Morzu Czarnym. Szczegóły tygodnia opisaliśmy we wpisie o cenach zbóż według ZSRIR. Kolejny biuletyn ministerstwo powinno opublikować pod koniec tego tygodnia. Bieżące notowania zbieramy na stronie Ceny dziś.

Fot. Andrzej Otrębski / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0