Dopłaty a dzierżawa: kto dostaje płatność, umowa pisemna i ustna, grunty KOWR

W kampanii płatności bezpośrednich często wraca pytanie: czy dzierżawca może dostać dopłatę, jeśli nie ma aktu własności. Według broszury Centrum Doradztwa Rolniczego o płatnościach bezpośrednich na 2026 r. płatności bezpośrednie oraz uzupełniająca płatność podstawowa są przyznawane do gruntu, który w dniu 31 maja roku złożenia wniosku jest w posiadaniu wnioskodawcy na podstawie tytułu prawnego. Warunek ten spełniają m.in. tytuł własności i umowa dzierżawy, w tym umowa ustna.

Posiadanie to za mało bez użytkowania

Samo posiadanie tytułu nie wystarczy. Broszura CDR wskazuje, że podmiot, który nie użytkuje gruntu, nie jest uprawniony do płatności, nawet jeśli ma tytuł prawny. Decyduje więc fakt prowadzenia działalności rolniczej na deklarowanej powierzchni. Przy współposiadaniu płatność przysługuje temu współwłaścicielowi, na którego pozostali wyrazili pisemną zgodę. Zgody nie wymaga się, gdy współposiadaczem jest małżonek wnioskodawcy.

Umowa ustna i umowa na grunty KOWR

ARiMR na stronie załączników do wniosku o płatności na 2026 r. przewiduje dwa oświadczenia składane przy wezwaniu do potwierdzenia tytułu prawnego:

• oświadczenie o zawarciu ustnej umowy dzierżawy – gdy rolnik deklaruje grunty prywatne na podstawie umowy ustnej;
• oświadczenie o zawarciu umowy dzierżawy – gdy chodzi o grunty z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa (umowy z KOWR).

Wzór dotyczący gruntów prywatnych wymaga m.in. numeru TERYT działki, danych wydzierżawiającego i powierzchni. Wzór dla gruntów KOWR zawiera pola na numer i datę umowy z KOWR. Oba oświadczenia składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia. Nie trzeba ich dołączać do każdego wniosku z góry – ARiMR wzywa do ich złożenia, gdy weryfikuje tytuł prawny.

Data 31 maja i dokumenty na wezwanie

Kluczowa jest data 31 maja roku, w którym składasz wniosek. To wtedy grunt musi być w Twoim posiadaniu na podstawie tytułu prawnego. Jeśli umowa dzierżawy kończy się przed tą datą albo jeszcze nie obowiązuje, ARiMR może zakwestionować deklarację. Przy wezwaniu Agencji trzeba mieć pod ręką albo pisemną umowę, albo wypełnione oświadczenie z listy załączników na 2026 r.

Co zapisać w umowie dzierżawy

Choć umowa ustna jest dopuszczalna przy płatnościach, na wypadek kontroli albo sporu z wydzierżawiającym bezpieczniejsza jest umowa pisemna z oznaczeniem działek, powierzchni, okresu i stron. O elementach takiej umowy pisaliśmy w tekście o umowie dzierżawy gruntu rolnego. Przy planowaniu wniosku na 2027 r. warto wcześniej uporządkować dokumenty – przypominamy o tym przy przygotowaniu do naboru 2027. Aktualne nabory i zasady wsparcia zbieramy też w dziale Dopłaty.

Fot. Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0