Od 2027 małe gospodarstwa mają łączyć płatność z ekoschematami. To na razie projekt

To projekt, a nie obowiązujące prawo. 20 października 2026 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Premiera opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (numer UC170). Autorem jest Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Planowany termin przyjęcia przez Radę Ministrów to IV kwartał 2026 r., a proponowane wejście w życie – 15 marca 2027 r., czyli początek naboru wniosków o płatności obszarowe w kampanii 2027. Do czasu uchwalenia i ogłoszenia ustawy zasady kampanii 2026 pozostają bez zmian.

Jak wygląda płatność dla małych gospodarstw w 2026 r.

Według Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatność przysługuje, gdy obszar zatwierdzony do podstawowego wsparcia dochodów wynosi co najmniej 1 ha, a powierzchnia użytków rolnych w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja 2026 r. nie przekracza 5 ha. Stawka to równowartość 225 euro/ha, a maksymalna kwota – równowartość 1125 euro (po kursie wymiany i ewentualnych karach). Kluczowe ograniczenie: ta płatność zastępuje wszystkie inne płatności bezpośrednie, w tym ekoschematy. Nadal można łączyć ją z ONW, płatnościami ekologicznymi, rolno-środowiskowo-klimatycznymi, zalesieniowymi oraz przejściowym wsparciem krajowym.

Co zmienia projekt na kampanię 2027

W uzasadnieniu projektu MRiRW przewiduje dwie zmiany przy płatności dla małych gospodarstw. Po pierwsze – rolnicy wnioskujący o to wsparcie (gospodarstwa do 5 ha) mają móc dodatkowo ubiegać się o płatności w ramach ekoschematów. Po drugie – wysokość wsparcia ma wyjść z ustawy i trafić do rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o PS WPR. Oznacza to, że stawki na 2027 r. nie wynikają jeszcze z tego projektu – pojawią się dopiero w rozporządzeniu, jeśli nowelizacja wejdzie w życie.

Podstawą unijną, na którą powołuje się projekt, jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/2649 z 19 grudnia 2025 r. (zmiana m.in. rozporządzeń 2021/2115 i 2021/2116 w sprawie warunkowości, płatności bezpośrednich oraz kontroli i kar). Zmiany z punktów 1–2 projektu mają też wynikać z uchwał Komitetu Monitorującego PS WPR 2023–2027 i podlegać notyfikacji Komisji Europejskiej.

Kontrole i uproszczenia: co już działa od 2026 r.

Osobno od projektu UC170 ministerstwo na stronie o warunkowości podaje, że od 2026 r. beneficjenci z powierzchnią kwalifikującą się do płatności nieprzekraczającą 10 ha są zwolnieni z kontroli i kar w zakresie warunkowości. Warunkowość – w tym kontrole i kary – nie ma też zastosowania do beneficjentów otrzymujących płatność dla małych gospodarstw (art. 28 rozporządzenia 2021/2115 w brzmieniu wynikającym z uproszczeń WPR). To już obowiązujące ramy kontroli, niezależne od tego, czy Sejm przyjmie nowelizację o łączeniu małych gospodarstw z ekoschematami.

Dla porównania: zmiany norm GAEC i ekoschematów między 2025 a 2026 r. opisaliśmy osobno przy różnicach dopłat 2026 względem 2025. Budżet płatności bezpośrednich na 2027 r. i pakiet zmian PS WPR przyjęty przez rząd – w tekście o dodatkowych 396 mln euro na 2027 r.. Terminy i przygotowanie wniosku na kampanię 2027: wniosek o dopłaty 2027.

Co jeszcze jest w tym samym projekcie

Ten sam UC170 przewiduje też nowy ekoschemat „Niskoemisyjna produkcja bydła” (wsparcie żywienia ograniczającego emisję metanu) oraz mechanizm nadkontraktacji środków PS WPR. Oba punkty nie zmieniają samodzielnie zasad płatności dla małych gospodarstw; wymieniamy je, bo wynikają z tego samego projektu. Stan na 3 listopada 2026 r.: brak ustawy w Dzienniku Ustaw – obowiązują reguły ARiMR dla kampanii 2026.

Fot. Marcin Konsek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0