Dopłaty 2026 vs 2025: TUZ po 7 latach, GAEC 1 i 7, ekoschematy – zmiany z ARiMR
ARiMR zestawiła zmiany zasad płatności względem 2025 r.: trwały użytek zielony powstaje po 7 latach zamiast 5, dopuszczalny spadek udziału TUZ w kraju to 10%, a GAEC 7 można spełnić dywersyfikacją lub zmianowaniem. Od 2026 r. działa też wsparcie powiązane z GAEC 2.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa opublikowała zestawienie zmian w zasadach przyznawania płatności w stosunku do roku 2025. Dotyczą definicji trwałego użytku zielonego, norm warunkowości GAEC oraz dwóch ekoschematów. Poniżej – co wynika wprost z komunikatu Agencji. Szczegóły punktów i stawek ekoschematów zbieramy w tabeli ekoschematów 2026 oraz przy rolnictwie węglowym; przegląd – na stronie Dopłaty.
Trwały użytek zielony: 5 lat → 7 lat
Od 2026 r. zmienia się okres, po którym grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych (samosiewnych lub wysiewanych), nieobjęte zmianowaniem, zostają uznane za trwały użytek zielony. Do 2025 r. TUZ powstawał po 5 latach utrzymywania traw na tym samym gruncie; od 2026 r. okres wydłużono do 7 lat. Grunt orny, na którym przez 7 kolejnych lat deklarowana jest uprawa traw lub innych roślin pastewnych, zostaje uznany za TUZ.
GAEC 1, GAEC 2 i GAEC 7
GAEC 1 (utrzymanie TUZ na poziomie krajowym): do 2025 r. udział TUZ w powierzchni użytków rolnych nie mógł spaść o więcej niż 5% względem roku referencyjnego 2018; od 2026 r. dopuszczalne zmniejszenie wynosi 10%. Jeśli udział TUZ w skali kraju spadnie o więcej niż 10%, przekształcanie TUZ w grunty orne będzie niedopuszczalne, a rolnicy, którzy dokonali przekształcenia, będą zobowiązani do przywrócenia TUZ.
GAEC 2 (ochrona torfowisk i terenów podmokłych) obowiązuje od 2025 r. Od 2026 r. uruchomiono interwencję rolno-środowiskowo-klimatyczną „Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo” – rekompensata kosztów i utraconych dochodów z ograniczeń GAEC 2 oraz wsparcie przekształcania gruntów ornych w użytki zielone na torfowiskach i terenach podmokłych.
GAEC 7 (zmianowanie lub dywersyfikacja na gruntach ornych): od 2026 r. rolnik wybiera jedną z dwóch form – dywersyfikację upraw (rozliczaną rocznie na poziomie całego gospodarstwa) albo zmianowanie (ta sama uprawa w plonie głównym nie może występować na tej samej powierzchni po raz czwarty z rzędu). Gospodarstwa do 30 ha użytków rolnych są od 2026 r. zwolnione z kontroli i kar w zakresie GAEC 7.
Ekoschematy: IP i rolnictwo węglowe
Przy ekoschemacie integrowanej produkcji roślin płatność od 2026 r. przysługuje wyłącznie do upraw wymienionych w rozporządzeniu o ekoschematach, dla których PIORIN zatwierdził metodyki integrowanej produkcji. Przy rolnictwie węglowym punkty za praktykę „plan nawożenia – wariant z wapnowaniem” nie są przyznawane do gruntów ornych i TUZ na obszarach objętych GAEC 2 – bo norma zakazuje tam wapnowania. Szacunkowa stawka zaliczkowa za punkt w ekoschemacie węglowym wynika z rozporządzenia MRiRW z 3 września 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1173): 92,76 zł za punkt.
Stan prawny: 1 listopada 2026 r., na podstawie strony ARiMR o zmianach względem 2025 r. oraz Dz.U. 2026 poz. 1173 (stawka zaliczkowa węglowa).
Fot. Kamil Czaiński / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
