Siara dla cielęcia: 4 litry w 6 godzin. Jak ocenić jakość i przechować

Cielę powinno wypić siarę w ilości 10 proc. masy ciała, czyli ok. 4 litry, w ciągu 6 godzin od urodzenia. Pierwsze pojenie najlepiej zrobić do 2 godzin po porodzie. Po 6 godzinach wchłanianie przeciwciał spada o połowę, a po 24 godzinach do ok. 10 proc. Dobra siara ma ponad 22 proc. Brix.

Tak radzi Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w broszurze o odchowie cieląt z 2025 r. Pełny plan pojenia na kolejne tygodnie opisaliśmy w tekście plan pojenia cieląt przez 8 tygodni. Tu skupiamy się na samej siarze.

Dlaczego liczy się każda godzina?

Jelito cielęcia wchłania immunoglobuliny tylko przez krótki czas po porodzie. Po 24 godzinach przeciwciała są już trawione jak zwykłe białko, a nie wchłaniane.

Jak sprawdzić jakość siary refraktometrem?

Refraktometr Brix kosztuje ok. 200 zł. Wynik w procentach Brix odpowiada zawartości immunoglobulin (Ig).

Jakość	Brix	Immunoglobuliny
bardzo dobra	powyżej 27%	powyżej 100 g/l
dobra	powyżej 22%	powyżej 50 g/l
dostateczna	18–21%	30–50 g/l
słaba	poniżej 17%	poniżej 30 g/l

Szczepienie krów kilka tygodni przed wycieleniem podnosi poziom przeciwciał w siarze.

Jak doić siarę, żeby nie zaszkodziła?

Przed dojem wymię trzeba umyć i osuszyć, np. preparatem do dippingu i ręcznikiem papierowym. Siara z kłaczkami, które świadczą o mastitis, albo z krwią nie nadaje się do pojenia. Siara z chorego wymienia może wywołać ostrą biegunkę. Jak rozpoznać biegunkę i kiedy wezwać lekarza, opisaliśmy w tekście o biegunce cieląt.

Jak podać siarę?

Siarę podaje się z butelki, w temperaturze ok. 40°C. Siara rozmrożona powinna mieć 37–39°C. Cielę bez odruchu ssania można napoić sondą, ale dopiero po instruktażu lekarza weterynarii.

Jak założyć bank siary?

Bank siary przydaje się, gdy matka ma za mało siary, np. przy obrzęku wymienia lub po długim porodzie. Pomaga też przy mastitis, porodzie przedwczesnym albo padnięciu krowy. Zasady według ODR:

• do banku tylko siara powyżej 22% Brix,
• w lodówce w temperaturze ok. 4°C,
• zamrażanie w porcjach 0,5–2 l w temperaturze -18°C lub niższej,
• opis na porcji: data wycielenia i % Brix, zużycie od najstarszej,
• siara mrożona zachowuje wartość 6–12 miesięcy,
• rozmrażanie w ciepłej wodzie, nigdy we wrzątku ani w mikrofalówce, potem wymieszać.

Więcej o odchowie znajdziesz w dziale hodowla bydła.

FAQ

Ile siary dać cielęciu przy pierwszym pojeniu?

Łącznie 10 proc. masy ciała, czyli ok. 4 litry, w ciągu 6 godzin od porodu.

Czy siara po 24 godzinach coś daje?

Według ODR po 24 godzinach przeciwciała z siary są już trawione, a nie wchłaniane.

Jak długo można trzymać zamrożoną siarę?

6–12 miesięcy w temperaturze -18°C lub niższej.

Jaką siarę odrzucić?

Siarę z kłaczkami (objaw mastitis) lub z krwią. Do banku nie nadaje się siara poniżej 22% Brix.

Redakcja Stodo

Fot. Uberprutser / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0