Projekt UD394: opryski dronami z planem 14 dni wcześniej. Jeszcze nie obowiązuje

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu oraz ustawy o środkach ochrony roślin. W wykazie prac Rady Ministrów figuruje pod numerem UD394. Celem jest zniesienie barier, które dziś utrudniają stosowanie bezzałogowych statków powietrznych – dronów – do nawożenia i ochrony roślin. W opisie projektu w BIP Kancelarii Prezesa Rady Ministrów resort podaje, że Radę Ministrów planuje poprosić o przyjęcie ustawy w IV kwartale 2026 r.

To nadal projekt. W Rządowym Centrum Legislacji (numer 12410702) sprawa ma status otwarty. Ostatnia aktywność to uzgodnienia, z datą zmiany 28 października 2026 r.; 26 października odbyła się konferencja uzgodnieniowa. Konsultacje publiczne zamknięto wcześniej (ostatnia zmiana tej zakładki: 21 lipca 2026 r.). Projektu nie skierowano jeszcze do Sejmu. Obowiązują dotychczasowe przepisy.

Zmiany miałyby dotyczyć przede wszystkim rolników, a także szkółek leśnych i firm usługowych wykonujących zabiegi z drona. Do czasu wejścia ustawy w życie nadal liczy się etykieta środka i ewidencja zabiegów – tych obowiązków projekt nie znosi.

Co utrudniają obecne przepisy

Warunki stosowania nawozów sprzętem agrolotniczym są dziś w art. 19 ustawy z 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu. Sprzęt można użyć, gdy prędkość wiatru nie przekracza 3 m/s, a wilgotność względna powietrza wynosi co najmniej 60 proc., powierzchnia upraw to co najmniej 30 ha, a uprawy leżą co najmniej 500 m od m.in. dróg publicznych, budynków, obiektów ze zwierzętami, pasiek, upraw zielarskich, ogrodów działkowych, cieków, zbiorników wodnych, rezerwatów, parków narodowych i uzdrowisk. W opisie UD394 ministerstwo wskazuje, że te progi pisano z myślą o samolotach i śmigłowcach, a nie o precyzyjnej aplikacji z drona.

Ustawa z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin przewiduje dwustopniową procedurę odstępstwa od zakazu zabiegów sprzętem lotniczym: wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa zatwierdza plan zabiegów, a przed samym zabiegiem ponownie go ocenia i może go zakazać. Wniosek o zatwierdzenie planu składa się na 40 dni przed planowanym rozpoczęciem zabiegów. Te rozwiązania – jak pisze resort – powstały głównie pod lotnicze zabiegi w lasach i w praktyce utrudniają szybką interwencję na polu.

Co zmienia projekt ustawy

Projekt wprowadza pojęcie rolniczego bezzałogowego statku powietrznego: bezzałogowy statek powietrzny w rozumieniu Prawa lotniczego o maksymalnej masie startowej poniżej 150 kg, przystosowany do stosowania środków ochrony roślin. Jeżeli plan obejmuje wyłącznie takie zabiegi, miałby trafiać do wojewódzkiego inspektora nie później niż na 14 dni przed ich rozpoczęciem. Termin 40 dni zostaje, gdy w planie są też zabiegi z innego statku powietrznego.

Plan dla samych dronów byłby prostszy: bez opisu sposobu ostrzegania osób postronnych. Zatwierdzenie planu uznano by za milcząco załatwione, jeśli w ciągu 10 dni roboczych od doręczenia inspektor nie wyda decyzji ani postanowienia. Zamiast ponownej oceny każdego zabiegu z zatwierdzonego planu wykonawca informowałby inspektorat pocztą elektroniczną na 24 godziny przed godziną zabiegu (gdy ten termin przypada w sobotę lub dzień wolny – w ostatnim dniu roboczym przed zabiegiem). Inspektor nadal mógłby skontrolować zabieg i zakazać go albo nakazać przerwanie, gdy stwarza zagrożenie albo narusza przepisy. Minister miałby też określić w rozporządzeniu przypadki, w których zamiast uzasadnienia w planie wystarczy wskazać sytuację uniemożliwiającą użycie sprzętu naziemnego, na przykład wysoką uprawę, podmokły teren albo stromy stok.

Przy nawozach projekt zastępuje sztywne progi z art. 19 ogólnymi wymogami bezpieczeństwa i zapowiada rozporządzenie, które określi odległości, warunki atmosferyczne, minimalną powierzchnię i rozwiązania techniczne – z uwzględnieniem rodzaju sprzętu. Ustawa – według projektu – weszłaby w życie po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia.

Te odległości nie są jeszcze prawem. Pochodzą z projektu rozporządzenia w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin, wpisanego do wykazu prac legislacyjnych ministra rolnictwa pod numerem 280 (stan wykazu na 12 listopada 2026 r.). W tym samym wykazie, pod numerem 300, jest projekt zmiany rozporządzenia w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków: na gruntach rolnych zabieg z drona miałby być możliwy bez obowiązku ostrzegania osób postronnych, bo wstęp na takie grunty jest ograniczony. Oba akty pozostają projektami. Dopóki nie zostaną ogłoszone, przy doborze środka i terminu zabiegu wiążąca jest etykieta preparatu. Stan na 13 listopada 2026 r.

Fot. Shreesha Sharma / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0