Badanie opryskiwacza: co ile lat, jaki sprzęt i co grozi za brak atestu

Każdy profesjonalny użytkownik sprzętu do stosowania środków ochrony roślin ma obowiązek okresowo potwierdzać jego sprawność techniczną. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) uzasadnia to prosto: niesprawny opryskiwacz rozkłada ciecz nierównomiernie. Tam, gdzie środka jest za mało, zabieg działa słabiej i trzeba go powtarzać. Tam, gdzie jest go za dużo, rośnie ryzyko pozostałości w plonach i w środowisku oraz zagrożenie dla operatora.

Jesień, po ostatnich zabiegach, to dobry moment, żeby sprawdzić datę na naklejce i zaplanować badanie przed sezonem. O samym zabezpieczeniu maszyny przed mrozem piszemy w poradniku Jak przygotować opryskiwacz do zimy.

Jaki sprzęt podlega badaniom

Według PIORiN obowiązkowym badaniom podlegają:

• opryskiwacze ciągnikowe i samobieżne polowe,
• opryskiwacze ciągnikowe i samobieżne sadownicze,
• opryskiwacze z belką opryskową oraz inny sprzęt do stosowania środków ochrony roślin montowany na pojazdach kolejowych,
• urządzenia do zaprawiania nasion inne niż przemysłowe,
• instalacje do oprysku lub zamgławiania w szklarniach i tunelach foliowych,
• sprzęt samobieżny lub ciągnikowy do stosowania środków w formie granulatu,
• sprzęt agrolotniczy,
• inny sprzęt do oprysku o zbiorniku większym niż 30 litrów, jeśli nie jest opryskiwaczem ręcznym ani plecakowym.

Terminy: 5 lat dla nowego, potem co 3 lata

Nowy sprzęt trzeba zbadać najpóźniej po upływie 5 lat od dnia zakupu. Do tego czasu sprawność potwierdza dowód zakupu, czyli faktura lub paragon. Potem opryskiwacze polowe i sadownicze, a także sprzęt montowany na pojazdach kolejowych, bada się w odstępach nie dłuższych niż 3 lata. Pozostały sprzęt z listy wystarczy badać nie rzadziej niż co 5 lat.

Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego zwraca uwagę na jedną pułapkę: jeśli nowy opryskiwacz zostanie sprzedany na przykład po dwóch latach, nowy właściciel musi wykonać pierwsze badanie. Pięcioletnie zwolnienie dotyczy pierwszego nabywcy, który ma dowód zakupu.

Szczegółowe wymagania, czyli rodzaje sprzętu, kryteria sprawności i częstotliwość badań, określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 grudnia 2013 r. w sprawie wymagań dotyczących sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin.

Gdzie zrobić badanie

Badania wykonują stacje kontroli opryskiwaczy. Rejestry podmiotów prowadzących taką działalność udostępniają wojewódzcy inspektorzy ochrony roślin i nasiennictwa, więc najprościej sprawdzić listę stacji na stronie WIORiN swojego województwa. Badanie obejmuje ocenę ogólną sprzętu oraz stanu technicznego jego poszczególnych części i urządzeń. Po pozytywnym wyniku właściciel dostaje zaświadczenie i znak kontrolny, który umieszcza się w widocznym miejscu, zwykle na zbiorniku.

Co sprawdza inspektor i jakie są kary

Podczas kontroli stosowania środków ochrony roślin inspektor może poprosić o ważny protokół lub zaświadczenie z badania, sprawdzić znak kontrolny na opryskiwaczu, a przy nowym sprzęcie dowód zakupu. Warto mieć też w porządku ewidencję zabiegów ochrony roślin, bo kontrola stosowania środków ochrony roślin może objąć także dokumentację.

PIORiN przypomina, że stosowanie środków ochrony roślin sprzętem niesprawnym lub nieskalibrowanym, a także uchylanie się od badań, podlega karze grzywny. Jeśli kontrola wykaże w płodach rolnych pozostałości środków w ilości zagrażającej zdrowiu konsumentów, wojewódzki inspektor zakazuje decyzją przeznaczenia ich do spożycia i wprowadzania do obrotu. Podstawą jest art. 46 ustawy z 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin.

Przed wizytą w stacji kontroli

Stacja ocenia sprzęt w stanie, w jakim do niej przyjedzie. Opryskiwacz powinien być umyty, a z instalacji należy usunąć resztki cieczy roboczej. Jeśli przy jesiennym przeglądzie zauważysz nieszczelności, zużyte rozpylacze czy niesprawny manometr, zapisz je i usuń przed badaniem. Przy okazji przejrzyj magazyn środków: część preparatów została wycofana, a ich zapasy mają określone terminy zużycia. Piszemy o tym w tekście Wycofane środki ochrony roślin.

Redakcja Stodo

Fot. Lars Plougmann / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0