Fundusz sołecki 2027: kwota bazowa 7468,89 zł, terminy i zwrot dla gmin

Średnia kwota bazowa funduszu sołeckiego na 2027 rok wynosi 7468,89 zł na mieszkańca – podało Ministerstwo Finansów. Wyjaśniamy, jak gmina liczy pieniądze dla sołectwa, jakie terminy wyznacza ustawa, co zmieniło się od 2026 roku oraz że do 31 października można jeszcze zmienić tegoroczne przedsięwzięcia.

Ile pieniędzy dostanie sołectwo?

Kwotę dla sołectwa wylicza się ze wzoru F = (2 + Lm/100) × Kb. Lm to liczba mieszkańców sołectwa na 30 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy. Kb to kwota bazowa danej gminy: jej dochody bieżące wykonane dwa lata wcześniej podzielone przez liczbę mieszkańców gminy. Każda gmina ma więc własne Kb – średnia krajowa z komunikatu ministerstwa służy głównie do wyznaczania progów zwrotu.

Przykład poglądowy: sołectwo liczy 250 mieszkańców, a kwota bazowa gminy jest równa średniej krajowej. Wtedy F = (2 + 2,5) × 7468,89 zł = 33 610,01 zł. Ustawa ogranicza kwotę do dziesięciokrotności Kb – przy Kb na poziomie średniej daje to 74 688,90 zł. Rada gminy może uchwałą podjętą do 30 czerwca zwiększyć środki ponad wyliczenie, ale od tej nadwyżki zwrot nie przysługuje.

Ile gminie zwróci budżet państwa?

Gmina dostaje dotację celową, czyli zwrot części wydatków wykonanych w ramach funduszu w poprzednim roku. Wysokość zależy od kwoty bazowej gminy w porównaniu ze średnią krajową:

• 40% – gdy Kb jest mniejsze niż 7468,89 zł,
• 30% – gdy Kb wynosi od 100% do 120% średniej, czyli od 7468,89 zł do 8962,67 zł,
• 20% – gdy Kb przekracza 120% i nie przekracza 200% średniej, czyli do 14 937,78 zł.

Gmina traci prawo do zwrotu, jeśli wójt nie przekaże wojewodzie informacji o środkach dla sołectw do 31 lipca.

Jakie terminy obowiązują przy funduszu na 2027 rok?

• 31 marca 2026 – ostatni dzień na uchwałę rady gminy o wyodrębnieniu (lub niewyodrębnieniu) funduszu na 2027 r.,
• 30 czerwca 2026 – uchwała rady gminy o zwiększeniu środków,
• 31 lipca 2026 – wójt informuje sołtysów o kwotach dla sołectw,
• 31 sierpnia 2026 – Minister Finansów ogłasza średnią kwotę bazową,
• 30 września 2026 – sołtys przekazuje wójtowi wniosek uchwalony przez zebranie wiejskie,
• 31 października 2026 – ostatni dzień na wniosek o zmianę przedsięwzięć z funduszu na 2026 r.

Wniosek uchwala zebranie wiejskie z inicjatywy sołtysa, rady sołeckiej albo co najmniej 15 pełnoletnich mieszkańców. Musi wskazywać przedsięwzięcia z szacunkiem kosztów i uzasadnieniem. Przedsięwzięcia muszą być zadaniami własnymi gminy, poprawiać warunki życia mieszkańców i być zgodne ze strategią rozwoju gminy. Niewykorzystane środki wygasają z końcem roku.

Co zmieniło się od 1 stycznia 2026 roku?

Nowelizacja z Dz.U. 2025 poz. 1436 uporządkowała odwołania od odrzucenia wniosku. Wójt ma 7 dni na odrzucenie wniosku lub pojedynczego przedsięwzięcia. Sołtys może w ciągu 7 dni podtrzymać wniosek, kierując go do rady gminy. Zebranie wiejskie może też ponownie uchwalić wniosek, a sołtys ma 14 dni na przekazanie go radzie. Rada rozpatruje sprawę w 30 dni, a jej rozstrzygnięcie wiąże wójta. Nowy art. 7a pozwala gminie wyodrębnić podobne środki także dla innych jednostek pomocniczych niż sołectwa, na przykład osiedli.

Fundusz bywa wykorzystywany m.in. przez koła gospodyń – zobacz, jak założyć koło gospodyń wiejskich. O lokalnych daninach piszemy w tekście o podatku rolnym na 2027 rok.

Najczęstsze pytania

Czy każda gmina musi mieć fundusz sołecki?

Nie. O wyodrębnieniu funduszu decyduje rada gminy uchwałą. Uchwała na „tak” obowiązuje w kolejnych latach, a uchwała na „nie” tylko w następnym roku budżetowym.

Czy sołectwa mogą zrobić coś wspólnie?

Tak. Każde sołectwo uchwala wtedy osobny wniosek, w którym może wskazać przedsięwzięcie realizowane także na terenie innego sołectwa w tej samej gminie.

Skąd sołtys zna kwotę na 2027 rok?

Wójt musiał przekazać tę informację sołtysom do 31 lipca 2026 r. Kwota zależy od liczby mieszkańców sołectwa i kwoty bazowej gminy, więc w każdej gminie jest inna.

Fot. Torrosbak / Wikimedia Commons, CC BY 3.0