Inteligentna wieś: Kongres Smart Village w Białymstoku i 4 tys. zł na koncepcję z LEADER

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało, że 22 października 2026 r. minister Stefan Krajewski otworzył Kongres Smart Village w Białymstoku. Partnerami strategicznymi wydarzenia są Ministerstwo Cyfryzacji oraz województwo podlaskie. Tematem było wdrażanie koncepcji Smart Village – Inteligentnej Wsi – oraz łączenie rozwiązań społecznych, technologicznych i zarządczych na obszarach wiejskich. Dla sołectw i lokalnych grup działania temat łączy się z innymi narzędziami wiejskimi, m.in. z funduszem sołeckim 2027 i rozliczeniem pomocy dla Kół Gospodyń Wiejskich.

Co oznacza inteligentna wieś według MRiRW

Według komunikatu ministerstwa idea Smart Village nie sprowadza się wyłącznie do cyfryzacji rolnictwa. Chodzi o poprawę jakości życia mieszkańców dzięki nowym technologiom, lokalnym zasobom i zaangażowaniu społeczności. Minister wskazał wyzwania polskiej wsi: depopulację, starzenie się społeczeństwa oraz ograniczony dostęp do transportu i opieki medycznej.

W cytacie z komunikatu MRiRW minister podkreślił, że inteligentna wieś to miejsce z dobrym dostępem do usług publicznych, w którym przedsiębiorcy mogą rozwijać działalność, a młodzi ludzie widzą dla siebie przyszłość. Rozwiązania mają odpowiadać na rzeczywiste potrzeby mieszkańców i uwzględniać specyfikę miejsca.

Finansowanie i Plan Strategiczny WPR

Na Kongresie mówiono o finansowaniu przedsięwzięć w ramach koncepcji Smart Village. Minister zaznaczył, że same środki nie wystarczą – trzeba zadbać o dalszy rozwój inwestycji i ich trwałość. Inteligentna wieś – według jego wypowiedzi w komunikacie – nie jest efektem jednej inwestycji, lecz długofalowych, spójnych działań wokół lokalnej strategii rozwoju.

W ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 można uzyskać wsparcie na przedsięwzięcia poprawiające jakość życia na obszarach wiejskich, w tym modernizację infrastruktury i zwiększenie dostępu do usług publicznych. Obok rolnictwa i przetwórstwa na wsi rosną turystyka, energetyka oraz usługi dla rolnictwa i mieszkańców – tak wynika z komunikatu MRiRW.

4 tys. zł na koncepcję inteligentnej wsi w LEADER

Interwencja I.13.1 LEADER/RLKS w Planie Strategicznym WPR obejmuje m.in. przygotowanie koncepcji inteligentnej wsi. Na stronie MRiRW o LEADER/RLKS oraz na stronie ARiMR o komponencie Wdrażanie LSR wymieniono ten zakres wśród możliwych operacji.

Przy projektach grantowych wysokość pojedynczego grantu na sfinansowanie przygotowania jednej koncepcji inteligentnej wsi (koszt jednostkowy) wynosi 4 tys. zł – tak podaje MRiRW. Projekty grantowe łącznie mogą sięgać do 500 tys. zł. W pozostałych przypadkach Wdrażania LSR wsparcie ma formę refundacji kosztów kwalifikowalnych do 500 tys. zł. Nabory i kryteria ustala lokalna grupa działania (LGD) zgodnie z lokalną strategią rozwoju (LSR).

Na stronie ARiMR w katalogu zakresów Wdrażania LSR figurują też m.in. rozwój przedsiębiorczości, gospodarstwa agroturystyczne, zagrody edukacyjne, gospodarstwa opiekuńcze, krótkie łańcuchy żywnościowe, usługi dla lokalnych społeczności, mała infrastruktura publiczna, włączenie seniorów i młodzieży oraz ochrona dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego wsi.

Projekt RURALSTRAT

Kongres był okazją do omówienia projektu RURALSTRAT. Jego celem jest katalog narzędzi społecznych, zarządczych i technologicznych służących wyzwaniom obszarów wiejskich. Naukowcy analizują wykorzystanie technologii i usług, przygotowują rekomendacje dla administracji oraz pilotaże wdrożeń krajowych i regionalnych. Liderem projektu jest województwo podlaskie, liderem merytorycznym – MRiRW. Partnerami naukowymi są Politechnika Białostocka oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz – ITECH Instytut Innowacji i Technologii.

Fot. Agata Stanisz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 pl