Ceny na targowiskach GUS – co oznaczają i gdzie je znaleźć
GUS publikuje osobno ceny skupu i ceny uzyskiwane przez rolników na targowiskach. To średnie miesięczne, zwykle w złotych za decytonę lub kilogram, bez VAT. Poniżej metodyka, różnice wobec skupu i adresy publikacji.
Główny Urząd Statystyczny w comiesięcznej informacji „Ceny produktów rolnych” podaje dwa równoległe zestawy: ceny skupu oraz ceny uzyskiwane przez rolników na targowiskach. Oba są średnimi miesięcznymi, bez VAT, ale liczone z innego obrotu i często w innych jednostkach niż tygodniowe notowania skupu z ZSRIR.
Ten tekst dotyczy wyłącznie serii targowiskowej GUS – jak powstaje, czym różni się od skupu i gdzie ją znaleźć. Porównanie ZSRIR, GUS i Komisji Europejskiej jako trzech systemów notowań jest w osobnym poradniku: jak czytać notowania ZSRIR, GUS i KE. Bieżące zestawienie cen rynkowych: ceny dziś.
Czym są ceny targowiskowe według GUS?
W informacji sygnalnej GUS rozróżnia „ceny skupu” i „ceny uzyskiwane przez rolników na targowiskach”. W słowniku pojęć urzędu figurują m.in. targowisko i ceny targowiskowe. W praktyce tablic chodzi o przeciętne ceny z obrotu na targowiskach w danym miesiącu, a nie o cenę z umowy kontraktacyjnej ze skupującym.
Przypis metodyczny do tablicy cen skupu mówi wprost: ceny skupu GUS liczy z wartości i ilości skupu realizowanego przez osoby prawne oraz samodzielne jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej – bez osób fizycznych. Seria targowiskowa jest podawana osobno, właśnie po to, by nie mieszać tych dwóch kanałów sprzedaży.
Jakie jednostki i jak często?
| Element | Skup GUS | Targowiska GUS |
|---|---|---|
| Częstotliwość | miesiąc | miesiąc |
| Zboża | zł za 1 dt | zł za 1 dt |
| Żywiec | zł za 1 kg | zł za 1 kg* |
*Nie każdy produkt ma notowanie targowiskowe w każdym miesiącu. W tablicy za wrzesień 2026 r. dla trzody, drobiu i mleka w kolumnie targowiskowej widnieje brak danych (oznaczenie „.”).
Ceny są podawane bez VAT. Wskaźniki miesiąc do miesiąca i rok do roku GUS liczy z danych bezwzględnych o większej dokładności niż liczby w tablicach. Dla zbóż w skupie wyłączone jest ziarno siewne. Dla ziemniaków definicje się rozjeżdżają: skup obejmuje ogółem (jadalne wczesne, sadzeniaki, jadalne późne, przemysłowe), a targowiska – jadalne bez wczesnych. Przy bydle na targowiskach GUS stosuje średnią ważoną przy strukturze ilości skupu młodego bydła i krów rzeźnych.
Dlaczego cena na targowisku bywa wyższa niż w skupie?
To nie jest błąd tablicy. Inny jest kanał, często inny jest też asortyment i wielkość partii. We wrześniu 2026 r. pszenica w skupie kosztowała 89,80 zł za dt, a na targowiskach 106,11 zł za dt; żyto odpowiednio 65,73 i 81,23 zł za dt; kukurydza 84,88 i 122,19 zł za dt. Przykład z sierpnia 2026 r., z większym rozjazdem przy części produktów, omówiliśmy w tekście ceny skupu i targowisk GUS za sierpień.
Bywa też odwrotnie albo brak notowania. We wrześniu 2026 r. żywiec wołowy w skupie miał 13,59 zł/kg, a na targowiskach 12,14 zł/kg. Trzoda i drób w tej samej tablicy mają tylko skup. Gdy liczba obserwacji jest zbyt mała, GUS obejmuje cenę tajemnicą statystyczną – tak było m.in. z żywcem wołowym na targowiskach w czerwcu 2025 r.
Gdzie znaleźć aktualne ceny targowiskowe?
Comiesięczna informacja „Ceny produktów rolnych w … r.” jest na stronie GUS w dziale Ceny. Handel → Ceny. Do pobrania są PDF informacji sygnalnej, plik Word oraz arkusze Excel. Tablica 1 zestawia skup i targowiska w skali kraju. Tablica 3 w Excelu podaje przeciętne ceny targowiskowe produktów roślinnych według województw (bez VAT). Tablica 2 to analogiczny przekrój dla skupu.
GUS wskazuje też bazy: Bank Danych Lokalnych (ceny w rolnictwie) oraz Dziedzinowe Bazy Wiedzy (gospodarka – ceny producentów – ceny w rolnictwie). Powiązane opracowania z tej samej rodziny to m.in. „Skup i ceny produktów rolnych” za rok kalendarzowy. Przy cytowaniu urząd prosi o podanie tytułu publikacji i GUS jako autora.
Jak czytać te liczby przy decyzji o sprzedaży?
Cena targowiskowa GUS to średnia miesięczna z wybranego kanału, nie oferta z konkretnego placu w Twoim powiecie i nie cena z wczorajszego skupu. Do bieżącego handlu tygodniowego bliższe są notowania ZSRIR i lokalne stawki skupujących; seria GUS dobrze pokazuje rozstęp między kanałami i układ wojewódzki po zamknięciu miesiąca. Porównując złote za dt z notowaniami w złotych za tonę, przeliczaj konsekwentnie (1 dt = 0,1 t), a żywiec w GUS – w wadze żywej, nie w masie poubojowej ze ZSRIR.
Fot. Nick-D / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
