Rasa simentalska
Szwajcarska rasa kombinowana mięsno-mleczna, popularna na południu Polski; w Niemczech i Austrii znana jako fleckvieh.
Historia
Bydło simentalskie wyhodowano w średniowieczu w Szwajcarii, w dolinach rzek Simme i Saane; jego przodków sprowadzili tam w II–V w. Alemanowie. Do Polski trafiło w XVIII w. do posiadłości Jabłonowskich na Podlasiu, a w XIX w. na tereny południowo-wschodnie, gdzie wytworzyły się regiony hodowli pokucki i sanocki. Po II wojnie światowej, staraniem Doradztwa Rolniczego w Brzozowie, simentale trafiły do małych gospodarstw i stosunkowo szybko wyparły bydło polskie czerwone.
Charakterystyka
To bydło w typie kombinowanym mięsno-mlecznym – masywne, dobrze przystosowane do terenów podgórskich i górskich, późno dojrzewające. Nadaje się zarówno do produkcji mleka, jak i żywca wołowego. Umaszczenie od jasnożółtego po ciemnoczerwone z białą głową, brzuchem i nogami albo łaciate. Rasa jest szczególnie popularna w Austrii, Szwajcarii i Niemczech, a utrzymuje się ją także w Chinach, obu Amerykach i Afryce.
Typ mleczny i mięsny
W Polsce księgę rasy simentalskiej (SM) prowadzi PFHBiPM – z wyłączeniem zwierząt z księgi Swiss Fleckvieh. Simentale w typie mięsnym, utrzymywane w stadach mamek, ocenia Polski Związek Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego (PZHiPBM); wyniki obu ocen podajemy niżej.
Krzyżowanie
Do rasy zalicza się bydło simentalskie pochodzenia krajowego i zagranicznego oraz potomstwo z kojarzenia takiego bydła. Buhaje simentalskie bywają też używane przez hodowców bydła czerwono-białego w typie kombinowanym (o czym mówi program rasy ZR), jednak potomstwo z takich kojarzeń jest mieszańcem i nie trafia do księgi.
Użytkowość – dane oficjalne
Ocena mleczna, 2025
| Krowy w ocenie (2025) | 9 693 szt. w 1 921 oborach |
|---|---|
| Wydajność mleka | 7 126 kg |
| Tłuszcz | 296 kg (4,16%) |
| Białko | 253 kg (3,55%) |
Simental w typie mięsnym – ocena PZHiPBM, 2024
| Krowy czystorasowe w ocenie (2024) | 345 szt. |
|---|---|
| Masa buhajków po urodzeniu | 39,6 kg |
| Masa standaryzowana 210 dni – jałówki / buhajki | 272 / 289 kg |
| Przyrost dobowy do 210 dni – jałówki / buhajki | 1108 / 1180 g |
| Buhajki 420 dni – masa / przyrost | 597 kg / 1319 g |
Źródło: PFHBiPM – Ocena i hodowla bydła mlecznego, wyniki ogólnopolskie za 2025 r.. Średnie dla krów/zwierząt objętych oceną wartości użytkowej.
Najczęstsze pytania
Czy simentalska i fleckvieh to ta sama rasa?
Fleckvieh to niemiecko-austriacka nazwa bydła simentalskiego. W Polsce PFHBiPM prowadzi księgę rasy simentalskiej (SM) dla bydła w typie mięsno-mlecznym, a PZHiPBM – ocenę simentala w typie mięsnym. Szwajcarski Swiss Fleckvieh ma odrębną księgę.
Ile mleka daje krowa simentalska?
W ocenie mlecznej PFHBiPM za 2025 r. średnia wydajność wyniosła 7 126 kg mleka (4,16% tłuszczu, 3,55% białka).
Źródła
- PFHBiPM – program hodowlany rasy simentalskiej (SM)
- PFHBiPM – Ocena i hodowla bydła mlecznego, wyniki ogólnopolskie za 2025 r.
- PZHiPBM – simental (typ mięsny)
- PZHiPBM – Ocena wartości użytkowej bydła ras mięsnych, wyniki za 2024 r.
- Zdjęcie: Kim Hansen, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Inne rasy kombinowane (mięsno-mleczne): Montbéliarde · Brown swiss (szwycka) · wszystkie rasy
