Budki dla cieląt zimą – zalety, wymiary i wymogi dobrostanu

Cielęta nie potrzebują ciepłej obory. Doradcy z Podlaskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego podkreślają, że dobrze czują się w indywidualnych budkach ustawionych na zewnątrz, także zimą. Budka musi jednak spełniać wymogi rozporządzenia o utrzymaniu zwierząt gospodarskich. Wyjaśniamy, jakie są minimalne wymiary, jak je obliczyć i czego pilnować w mroźne miesiące.

Jakie zalety ma odchów cieląt w budkach?

Według materiałów ODR indywidualne kojce i budki ograniczają przenoszenie chorobotwórczych drobnoustrojów między cielętami. To ważne, bo biegunki odpowiadają za dużą część upadków w pierwszych miesiącach życia. Doradcy zaznaczają też wadę: cielę trzymane samotnie ma ograniczone możliwości naturalnych zachowań i uczenia się od innych. Dlatego zalecają, by później utrzymywać cielęta parami, a potem w grupach wiekowych. W budkach cielęta mogą przebywać do końca okresu pojenia paszą płynną.

Jakie wymiary musi mieć kojec z budką?

Rozporządzenie ministra rolnictwa z 15 lutego 2010 r. (Dz.U. nr 56, poz. 344 ze zm.) dotyczy cieląt do ukończenia 6. miesiąca życia. Dla kojca indywidualnego wymaga:

• szerokości co najmniej równej wysokości cielęcia w kłębie,
• długości co najmniej 1,1 długości ciała cielęcia, mierzonej od końca nosa do tylnej krawędzi guza kulszowego.

Przykład: cielę o wysokości w kłębie 80 cm i długości ciała 130 cm potrzebuje kojca o szerokości co najmniej 80 cm i długości co najmniej 143 cm. Cielęta szybko rosną, więc wymiary warto sprawdzać kilka razy w okresie odchowu. Przy utrzymaniu grupowym na jedno cielę przypada co najmniej 1,5 m² (do 150 kg), 1,7 m² (150–220 kg) lub 1,8 m² (powyżej 220 kg). W systemie otwartym jest to co najmniej 5 m² na sztukę.

Jakie inne wymogi dobrostanu dotyczą budek?

• Ściany kojca muszą umożliwiać cielętom kontakt wzrokowy i fizyczny z innymi cielętami (z wyjątkiem kojców dla chorych), dlatego budki stawia się obok siebie.
• Cielę musi mieć swobodę ruchu, móc się wygodnie położyć i wstać.
• Legowisko ma być wygodne, czyste i odwodnione; cielęta w pomieszczeniu do 2. tygodnia życia utrzymuje się na ściółce.
• Od 2. tygodnia życia cielę musi mieć stały dostęp do wody, a paszę dostaje co najmniej dwa razy dziennie.
• Cielęta poza systemem otwartym dogląda się co najmniej dwa razy dziennie.

O chorobach zagrażających bydłu mlecznemu piszemy m.in. w tekście o chorobie guzowatej skóry bydła (LSD).

Rozporządzenie wprost nie rozstrzyga, czy budka na zewnątrz to „pomieszczenie”, czy „system otwarty”. W razie wątpliwości warto zapytać powiatowego lekarza weterynarii, który kontroluje dobrostan.

Na co uważać zimą?

Doradcy ODR wskazują, że głównymi wrogami odchowu w budkach są wilgoć i przeciągi. Warunkiem zimnego odchowu jest zawsze czyste i suche legowisko. Praktyczne porady o ściółce, pojeniu i ochronie przed chłodem znajdziesz w tekście o odchowie cieląt jesienią i zimą.

FAQ

Jak długo cielę może być w budce?

Według ODR do końca okresu karmienia paszą płynną. Doradcy podają, że kojec pojedynczy stosuje się do 8. tygodnia życia.

Czy cielęta w budkach muszą się widzieć?

Tak. Ściany kojca muszą umożliwiać kontakt wzrokowy i fizyczny z innymi cielętami, poza kojcami dla chorych.

Jak często trzeba doglądać cieląt w budkach?

Co najmniej dwa razy dziennie, jeśli nie są utrzymywane w systemie otwartym.

Redakcja Stodo

Fot. autor nieznany / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0