Odsadzanie cieląt od mleka: kiedy, jak stopniowo i jakie są wymogi prawne
Cielę można odsadzić od mleka, gdy przez trzy kolejne dni zjada co najmniej 1 kg startera dziennie. Zwykle następuje to około 8. tygodnia życia. Pójło najlepiej ograniczać stopniowo przez 7–10 dni. Przepisy o dobrostanie wymagają paszy objętościowej od 2. tygodnia życia i wody dla cieląt starszych niż 2 tygodnie.
Cielę jest gotowe do odsadzenia od mleka, gdy przez trzy kolejne dni zjada co najmniej 1 kg startera dziennie, jest zdrowe i nie przechodzi w tym czasie innego stresu. Według irlandzkiego państwowego ośrodka doradztwa Teagasc taki poziom pobrania cielęta osiągają zwykle około 8. tygodnia życia. Mleko lub preparat mlekozastępczy najlepiej ograniczać stopniowo przez 7–10 dni.
Ile mleka podawać przed odsadzeniem, opisujemy w tekście plan pojenia cieląt przez 8 tygodni. Ogólne zasady chowu znajdziesz w dziale Hodowla bydła.
Ile startera powinno jeść cielę w kolejnych tygodniach?
| Wiek cielęcia | Pobranie startera | Uwagi |
|---|---|---|
| 0–2 tyg. | minimalne | starter dostępny od pierwszych dni |
| 2–3 tyg. | zaczyna rosnąć | stały dostęp do wody |
| 5 tyg. | 0,5 kg/dzień | – |
| 6–8 tyg. | 0,7–1 kg/dzień | początek ograniczania mleka |
| 8 tyg. | co najmniej 1 kg/dzień | odsadzenie |
Tabela oddaje docelowe pobrania podane przez Teagasc. Przy dobrym dostępie do smacznego startera i wody cielę może zjadać 1 kg dziennie już w 6. tygodniu.
Dlaczego po odsadzeniu cielę przestaje rosnąć?
Teagasc wymienia trzy przyczyny zahamowania wzrostu po odsadzeniu. Pierwsza to zbyt małe pobranie paszy treściwej przed odsadzeniem, przez które żwacz nie jest jeszcze rozwinięty. Druga to za dużo siana lub trawy, których małe cielę nie zje tyle, by szybko rosnąć. Trzecia to stres przy zmianie paszy. Zahamowanie trwa zwykle około dwóch tygodni, a straconego wzrostu cielę już nie nadrabia.
Jak odsadzać stopniowo?
Przy pojeniu dwa razy dziennie wystarczy przejść na jedno pojenie, a potem zmniejszać jego objętość. Przy pojeniu z automatu Teagasc proponuje na dwa tygodnie przed odsadzeniem 0,75 kg proszku mlekozastępczego na cielę dziennie, a na tydzień przed – 0,5 kg. Jeśli cielęta piją mleko do woli, stopniowe odsadzanie nie powinno się zaczynać przed 12. tygodniem życia.
Czego nie robić w czasie odsadzania?
W tym samym czasie nie należy usuwać zawiązków rogów, kastrować ani przenosić cieląt do nowej grupy. Odsadzać można tylko zdrowe cielę. Jeśli w stadzie są biegunki, najpierw trzeba je opanować, o czym piszemy w tekście biegunka cieląt.
Co mówią przepisy o dobrostanie cieląt?
Dyrektywa 2008/119/WE, przeniesiona do polskich przepisów o minimalnych warunkach utrzymywania zwierząt, wymaga karmienia cieląt co najmniej dwa razy dziennie. Cielęta starsze niż 2 tygodnie muszą mieć stały dostęp do wody, a paszę objętościową dostają od 2. tygodnia życia. Cieląt starszych niż 8 tygodni nie trzyma się w pojedynczych kojcach, chyba że zaleci to lekarz weterynarii. Odsadzone cielęta zwykle przechodzą więc do kojców grupowych.
FAQ
W jakim wieku odsadzić cielę? Zwykle około 8. tygodnia, gdy przez 3 dni zjada co najmniej 1 kg startera dziennie.
Czy lepiej odsadzać nagle, czy stopniowo? Oba sposoby się sprawdzają, ale stopniowe odsadzanie mniej stresuje cielę.
Od kiedy cielę musi mieć siano lub słomę? Od 2. tygodnia życia.
Czy cielę po 8. tygodniu może zostać w pojedynczym kojcu? Nie, chyba że zaleci to lekarz weterynarii.
Fot. Silar / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
