Gęsi i kaczki na wybiegach przed zimą: co wynika z bioasekuracji

Przed zimą wielu posiadaczy gęsi i kaczek nadal korzysta z wybiegów. Rozporządzenie ministra rolnictwa z 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu (Dz.U. 2026 poz. 335) nie zakazuje wprost takiego utrzymania dla ptactwa wodnego – ale stawia jasne warunki, zwłaszcza przy grypie ptaków i kontakcie z dzikimi ptakami.

Wyjątki dla kaczek i gęsi

W zakładach z drobiem nakaz utrzymywania ptaków w izolacji od dzikich ptaków dotyczy większości gatunków. Z tego nakazu wyłączone są m.in. kaczki, gęsi, ptaki bezgrzebieniowe, kurczęta ras wolnorosnących oraz kury w systemie wolnowybiegowym. Osobno: karmienie i pojenie drobiu oraz ptaków żyjących w niewoli ma odbywać się w zamkniętym pomieszczeniu lub w miejscu osłoniętym, zabezpieczającym paszę i wodę przed gryzoniami, zwierzętami domowymi i dzikimi (w szczególności dzikimi ptakami) oraz przed ich odchodami – z wyłączeniem gęsi. Gniazda dla drobiu mają być umieszczane wewnątrz budynków.

Zbiorniki wodne i dzikie ptaki – bez wyjątków

Nawet przy wybiegu obowiązują zakazy wspólne dla całego drobiu. Nie wolno poić drobiu i ptaków żyjących w niewoli wodą ze zbiorników – w tym wód powierzchniowych – do których mają dostęp dzikie ptaki. Nakazane jest też utrzymywanie drobiu w sposób wykluczający dostęp do takich zbiorników. Na teren zakładu nie wnosi się i nie wwozi zwłok dzikich ptaków ani tusz ptaków łownych. Paszę i ściółkę przechowuje się tak, by nie miały kontaktu z gryzoniami, zwierzętami domowymi i dzikimi oraz z ich odchodami.

Zakłady przemieszczające drób lub jaja

Jeśli zakład przemieszcza drób lub jaja do innych zakładów albo oferuje je bezpośrednio do sprzedaży, dochodzą m.in. maty lub niecki dezynfekcyjne, odzież i obuwie ochronne w budynkach, mycie i odkażanie rąk, dokumentacja środków odkażających oraz zabezpieczenie zbiorników wodnych na terenie zakładu przed dostępem dzikich ptaków. Przy średniorocznie więcej niż 350 sztuk drobiu wymagany jest plan bioasekuracji. Zasada „cały kurnik pełny albo cały kurnik pusty” na obszarach ograniczeń związanych ze zwalczaniem choroby u drobiu nie obejmuje zakładów z indykami, kaczkami lub gęsiami.

Posiadacz niezwłocznie zawiadamia organ Inspekcji Weterynaryjnej albo najbliższy zakład leczniczy m.in. o zwiększonej śmiertelności, spadku pobierania paszy i wody, objawach nerwowych, duszności, biegunce czy nagłym spadku nieśności; u gęsi i kaczek reprodukcyjnych – także o wszelkich nieprawidłowościach w znoszeniu jaj.

Pełniejszy przegląd nakazów z tego aktu jest w tekście o rozporządzeniu o środkach zwalczania chorób u drobiu. Status grypy ptaków przed sezonem zimowym omówiliśmy osobno w materiale o HPAI przed zimą 2026.

Redakcja Stodo

Fot. Jonathan Wilkins / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0