Nowe zasady dla hodowców drobiu: bioasekuracja i szczepienia ND od marca 2026

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu (Dz.U. 2026 poz. 335) obowiązuje od 18 marca 2026 r. Łączy zasady ochrony przed grypą ptaków i rzekomym pomorem drobiu (ND). Część obowiązków dotyczy każdego, kto trzyma drób, nawet kilka kur. Inne dotyczą stad, które sprzedają ptaki lub jaja, oraz stad liczących ponad 350 ptaków.

Wcześniej obowiązywały dwa osobne rozporządzenia: z 2022 r. o grypie ptaków i z 2025 r. o ND. Oba straciły moc 18 marca 2026 r. Nowy akt wydano na podstawie ustawy o zdrowiu zwierząt z 21 listopada 2025 r.

Co musi robić każdy, kto trzyma drób?

• Nie wolno poić ptaków wodą ze zbiorników, do których mają dostęp dzikie ptaki.
• Nie wolno wnosić do gospodarstwa zwłok dzikich ptaków ani upolowanego ptactwa łownego. Po polowaniu na ptaki obowiązuje 48-godzinna przerwa przed wejściem do drobiu.
• Paszę i ściółkę trzeba zabezpieczyć przed dzikimi ptakami. Karmienie i pojenie odbywa się pod zadaszeniem (wyjątkiem są gęsi), a gniazda mają być w budynku.
• Drób trzeba odizolować od dzikich ptaków. Wyjątkiem są kaczki, gęsi, ptaki bezgrzebieniowe, wolno rosnące brojlery i kury z chowu wolnowybiegowego.
• Miejsce utrzymywania drobiu zgłasza się powiatowemu lekarzowi weterynarii. Nie dotyczy to ptaków trzymanych stale w pomieszczeniach mieszkalnych.
• Stado trzeba codziennie oglądać i zapisywać zauważone objawy.
• Do gospodarstwa nie wolno wprowadzać nieszczepionych przeciw ND kur ani indyków. Nie wolno ich też z niego wyprowadzać.

Więcej o samej chorobie i ogniskach w tym roku piszemy w tekście rzekomy pomór drobiu – ogniska i obowiązki.

Co dodatkowo dotyczy stad sprzedających ptaki lub jaja?

Te zasady dotyczą gospodarstw, które przemieszczają lub sprzedają drób albo jaja, a także wylęgarni:

• maty lub niecki dezynfekcyjne przy wejściach i wjazdach; niecka dla pojazdów ma mieć szerokość wjazdu i długość co najmniej obwodu największego koła;
• odzież ochronna;
• dokumentacja dezynfekcji;
• rejestr pojazdów i osób wchodzących;
• pojemnik na padłe ptaki, usuwane z kurnika co najmniej raz dziennie;
• zapas środków dezynfekcyjnych na 7 dni;
• koszenie terenu i wyznaczone miejsca składowania.

Kto potrzebuje planu bioasekuracji i szczepień ND?

Plan bioasekuracji wyznacza strefy czystą i brudną, procedury oraz zwalczanie szkodników. Zawiera też program szczepień przeciw ND przygotowany przez lekarza weterynarii: wiek ptaków, kategorię, szczepionkę, harmonogram i monitoring. Poziom przeciwciał bada się w urzędowych laboratoriach, a wyniki trzeba przechowywać. Gdy jest za niski, powiatowy lekarz weterynarii nakazuje zmianę planu.

Wylęgarnie nie mogą przyjmować jaj wylęgowych od nieszczepionych kur i indyków. Zakazana jest też sprzedaż detaliczna nieszczepionych kur niosek w wieku poniżej 16 tygodni.

Jakie objawy trzeba od razu zgłosić?

Hodowca niezwłocznie zawiadamia inspekcję weterynaryjną lub lekarza weterynarii, gdy zauważy: wzrost padnięć, spadek pobierania paszy i wody, objawy nerwowe, duszność, sinicę, biegunkę, nagły spadek nieśności albo nieprawidłowe jaja. W obszarach objętych ograniczeniami obowiązuje zasada „cały kurnik pełny albo pusty”. Nie dotyczy ona indyków, kaczek ani gęsi. Praktyczne zasady na zimę opisujemy w tekście pięć zasad bioasekuracji.

FAQ

Czy przepisy dotyczą kilku kur w przydomowym kurniku?

Tak. Zakaz pojenia z otwartych zbiorników, ochrona paszy, zgłoszenie miejsca utrzymywania i codzienna obserwacja stada dotyczą każdego gospodarstwa z drobiem.

Czy małe stado musi szczepić przeciw ND?

Stada do 350 ptaków szczepią według charakterystyki szczepionki albo dobrowolnego programu. Jeśli jednak sprzedają ptaki lub jaja, szczepienie kur i indyków jest obowiązkowe. Nieszczepionych kur ani indyków nie wolno wprowadzać do gospodarstwa ani z niego wyprowadzać.

Od kiedy obowiązują nowe zasady?

Od 18 marca 2026 r. Kary za naruszenia: brak w tekście rozporządzenia.

Redakcja Stodo

Fot. Wikitarisch / Wikimedia Commons, CC BY 4.0