Ochrona drobiu przed grypą ptaków: lista obowiązków hodowcy na jesień i zimę 2026

Na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii poświęconej zasadom ochrony drobiu przed grypą ptaków zebrane są zalecenia dla chowu przyzagrodowego, hodowców gołębi i producentów przemysłowych oraz dodatkowe wskazówki Głównego Lekarza Weterynarii. Jesienią i zimą, gdy trwa migracja dzikiego ptactwa, te punkty mają szczególne znaczenie. Nie zastępują rozporządzeń wojewody o trzymaniu drobiu w zamknięciu – te akty opisujemy osobno w tekście Nakaz trzymania drobiu w zamknięciu. Aktualne ogniska i strefy zbieramy na stronie Choroby zwierząt.

Chów przyzagrodowy – checklista GIW

• karmić i poić drób w zamkniętych pomieszczeniach, do których nie mają dostępu ptaki dzikie;
• trzymać drób na ogrodzonej przestrzeni tylko wtedy, gdy nie ma kontaktu z dzikim ptactwem;
• odizolować kaczki i gęsi od innego drobiu;
• przechowywać paszę, w tym zielonkę, w zamknięciu albo pod szczelnym przykryciem;
• nie poić ptaków i nie czyścić kurników wodą spoza gospodarstwa, zwłaszcza ze zbiorników i rzek;
• zgłaszać lekarzowi weterynarii, wójtowi, burmistrzowi lub innym organom lokalnym spadek nieśności albo nagłe, zwiększone padnięcia;
• myć ręce wodą z mydłem po każdym kontakcie z drobiem lub ptakami dzikimi;
• używać odzieży i obuwia ochronnego przy obsłudze drobiu;
• nie zatrudniać się na fermach przemysłowych, jeśli utrzymuje się drób przy domu.

Dla gołębi GIW wymaga karmienia i pojenia w sposób wykluczający dostęp ptaków dzikich oraz przechowywania paszy w zamknięciu lub pod szczelnym przykryciem.

Fermy przemysłowe – co podkreśla GIW w okresie migracji

U producentów przemysłowych GIW wskazuje m.in. przetrzymywanie ptaków w odosobnieniu – obowiązkowo w okresie wiosennych i jesiennych wędrówek dzikich ptaków – albo na wolnej, ogrodzonej przestrzeni, o ile kontakt z dzikim ptactwem jest ograniczony. Zielonka dla kaczek i gęsi w tym okresie nie może pochodzić z terenów wysokiego ryzyka ani z okolic zbiorników wodnych i bagien. Dalsze punkty to: karmienie i pojenie w zamkniętych pomieszczeniach; szczelne przykrycie pojemników z karmą i wodą; zakaz wjazdu pojazdów poza niezbędnymi; dezynfekcja pojazdów; maty dezynfekcyjne przed wejściami i wjazdem; odzież i obuwie ochronne; mycie i dezynfekcja rąk przed wejściem do obiektów; brak kontaktu pracowników z innym ptactwem, na przykład kurami czy gołębiami; ograniczenie ruchu osób postronnych między magazynem paszy a obiektami z drobiem.

Dodatkowe wskazówki Głównego Lekarza Weterynarii

• słomę na ściółkę zabezpieczyć przed dzikim ptactwem (zamknięcie, zadaszenie);
• regularnie sprawdzać silosy i rury pod kątem zanieczyszczeń, na przykład odchodami dzikich ptaków;
• usuwać nieszczelności budynków: siatki w oknach i otworach, zabezpieczenie kominów wentylacyjnych;
• nie tworzyć sztucznych zbiorników wodnych na terenie gospodarstwa, a istniejące zabezpieczyć;
• nie dokarmiać dzikiego ptactwa (usunąć karmniki);
• jak najczęściej zbierać opadłe owoce z drzew na terenie gospodarstwa.

GIW zaznacza, że nieprzestrzeganie tych zaleceń może zwiększać zagrożenie grypą ptaków.

Podejrzenie – kiedy zgłosić i co zrobić do przyjazdu lekarza

Według strony GIW o objawach i zgłoszeniu podejrzenia posiadacz drobiu powinien zawiadomić powiatowego lekarza weterynarii albo najbliższy podmiot świadczący usługi weterynaryjne o zwiększonej śmiertelności, znaczącym spadku pobierania paszy i wody, objawach nerwowych, duszności, sinicy i wybroczynach, biegunce albo nagłym spadku nieśności. Zgłoszenie podejrzenia grypy ptaków jest obowiązkiem wynikającym z ustawy o zdrowiu zwierząt; niedopełnienie stanowi wykroczenie. Do czasu przybycia urzędowego lekarza weterynarii trzeba izolować i strzec wszystkie ptaki w gospodarstwie, nie wywozić ani nie zbywać produktów (w szczególności mięsa, zwłok, paszy, wody, ściółki i nawozów naturalnych), nie wywozić materiału biologicznego oraz uniemożliwić osobom postronnym dostęp do miejsc z ptakami podejrzanymi o zakażenie. Ogólne zasady zgłoszenia do PLW opisujemy w tekście Podejrzenie choroby zwierząt: zgłoś do PLW.

Redakcja Stodo

Fot. Scott Cormie / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0