Podejrzenie choroby zwierząt: zgłoś do PLW, za brak kara 0,3–6 pensji

Podejrzenie choroby zakaźnej u zwierząt trzeba zgłosić powiatowemu lekarzowi weterynarii (PLW) niezwłocznie. Obowiązek ma każdy, kto zauważy niepokojące objawy: hodowca, weterynarz i osoba, która tylko miała kontakt ze zwierzętami. Za zaniechanie PLW nałoży karę od 0,3 do 6 przeciętnych miesięcznych wynagrodzeń, orientacyjnie 2,7–53,4 tys. zł. Przepisy obowiązują od 18 marca 2026 r.

Poszczególne choroby opisujemy w poradniku o chorobach zwierząt. Tu zbieramy zasady wspólne dla wszystkich, od ASF po niebieski język.

Kiedy trzeba zgłosić podejrzenie choroby?

Ustawa o zdrowiu zwierząt z 21 listopada 2025 r. wymienia sytuacje, które zawsze budzą podejrzenie. Są to:

• poronienie u bydła, świń, owiec i kóz,
• objawy neurologiczne,
• duża liczba nagłych padnięć,
• krosty, pęcherze, nadżerki lub wybroczyny na skórze i błonach śluzowych kopytnych.

Osobny przepis dotyczy bydła, owiec i kóz: zgłaszać trzeba każde ich padnięcie.

Kto zgłasza i komu?

Kto	Komu zgłasza	Kiedy
Posiadacz zwierząt	PLW	niezwłocznie
Lekarz weterynarii	PLW	niezwłocznie
Zakład leczniczy, laboratorium	PLW z miejsca siedziby	niezwłocznie
Myśliwy, zarządca drogi	PLW	niezwłocznie

Ustawa mówi o osobach fizycznych i prawnych mających kontakt ze zwierzętami, lekarzach weterynarii i „każdym, kto powziął informacje” o możliwej chorobie. Zgłoszenie trafia do powiatowego lekarza weterynarii.

Co robić do przyjazdu powiatowego lekarza weterynarii?

Do wykluczenia choroby przez inspekcję posiadacz musi stosować środki z art. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687:

• odizolować zwierzęta podejrzane o zakażenie,
• osobno przechowywać obornik, ściółkę i inne materiały, które mogą być skażone, i chronić je przed gryzoniami, owadami i dzikimi zwierzętami,
• zaostrzyć bioasekurację,
• nie przemieszczać zwierząt z gospodarstwa ani do niego,
• ograniczyć ruch innych zwierząt, produktów, osób i pojazdów do niezbędnego minimum,
• aktualizować dokumentację produkcji i zdrowia,
• wykonywać polecenia inspekcji.

Co grozi za niezgłoszenie podejrzenia?

Naruszenie	Kara	Uwagi
Brak lub wadliwe zgłoszenie	0,3–6 wynagrodzeń	odszkodowanie niższe o 15–60%
Brak środków do przyjazdu PLW	0,3–6 wynagrodzeń	decyzja PLW
Powtórzenie w ciągu 2 lat	wyższa o 25%	liczona od poprzedniej kary

Karę nakłada w drodze decyzji powiatowy lekarz weterynarii, a zapłacić trzeba w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Przy ustalaniu kary PLW bierze pod uwagę m.in. zakres naruszenia i stopień zagrożenia dla zdrowia zwierząt. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie za rok poprzedni, ogłaszane przez Prezesa GUS. Przy kwocie 8903,56 zł daje to orientacyjnie od 2,7 do 53,4 tys. zł. Jeśli ognisko choroby się potwierdzi, a posiadacz nie zgłosił podejrzenia, odszkodowanie za zwierzęta może być niższe o 15–60%.

Uwaga: nowa ustawa zastąpiła wcześniejsze przepisy. W naszym wpisie o niebieskim języku u owiec i kóz niezgłoszenie opisaliśmy jeszcze jako wykroczenie. Od 18 marca 2026 r. grozi za nie kara pieniężna nakładana decyzją.

Czy te same zasady dotyczą ASF i grypy ptaków?

Tak, obowiązek zgłoszenia jest wspólny, ale dla ognisk ASF czy grypy ptaków dochodzą jeszcze strefy i nakazy. Opisujemy je w tekstach o strefach ASF i o apelu weterynarii do hodowców drobiu.

FAQ

Czy muszę mieć pewność, że zwierzę jest chore? Nie. Obowiązek zgłoszenia dotyczy już podejrzenia, wystarczą informacje wskazujące na możliwość choroby.

Czy zgłosić padnięcie jednej krowy? Tak. Każdy przypadek padnięcia bydła, owiec lub kóz podlega zgłoszeniu.

Czy zgłoszenie weterynarza zwalnia hodowcę? Ustawa nakłada obowiązek na każdego, kto powziął informację o możliwej chorobie, więc lepiej upewnić się, że PLW wie.

Kto nakłada karę? Powiatowy lekarz weterynarii, w drodze decyzji.

Od kiedy obowiązują kary? Ustawa weszła w życie 18 marca 2026 r.

Fot. Przykuta / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0