Emerytura rolnicza a dorabianie: limity przychodu od 1 września 2026 r. – kto traci, kto nie

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego podaje, że od 1 września 2026 r. obowiązują nowe miesięczne kwoty przychodu decydujące o zmniejszeniu albo zawieszeniu świadczeń emerytalno-rentowych. Przeciętne wynagrodzenie w II kwartale 2026 r. wyniosło 9233,13 zł (komunikat Prezesa GUS, M.P. poz. 779). Na tej podstawie Prezes ZUS ogłosił progi 70% i 130% (M.P. poz. 839), które KRUS stosuje przy rentach. Temat łączymy z poradnikami o warunkach emerytury rolniczej oraz ze stroną filarową KRUS.

Nowe progi od 1 września 2026 r.

Od 1 września 2026 r. kwota odpowiadająca 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wynosi 6463,20 zł. Kwota 130% tego wynagrodzenia wynosi 12 003,10 zł. Jeśli przychód rencisty nie przekracza 6463,20 zł, świadczenie wypłaca się w dotychczasowej wysokości. Przychód powyżej 6463,20 zł, ale nie wyższy niż 12 003,10 zł, powoduje zmniejszenie części uzupełniającej o kwotę przekroczenia – nie więcej jednak niż o maksymalną kwotę zmniejszenia wynikającą z przepisów emerytalnych. Przy przychodzie powyżej 12 003,10 zł ulega zawieszeniu część uzupełniająca rolniczego świadczenia rentowego.

Emerytura rolnicza a dorabianie

Według KRUS emerytury rolnicze nie podlegają zmniejszeniu ani zawieszeniu bez względu na wysokość osiąganych przychodów – z wyjątkami określonymi w przepisach emerytalnych. W praktyce oznacza to, że osoby z ustalonym prawem do emerytury rolniczej mogą zarobkować bez limitów kwotowych z tytułu przychodu. Wyłączenie dotyczy m.in. osób, które nie rozwiązały stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego wykonywały pracę bezpośrednio przed dniem nabycia prawa do emerytury.

Zmniejszeniu lub zawieszeniu z powodu przychodu w podanych kwotach podlegają natomiast renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinne. Podstawą jest art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, który odsyła do art. 103–106 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniem, że zawieszeniu nie podlega część składkowa emerytury lub renty rolniczej bądź nadwyżka świadczenia ponad kwotę emerytury podstawowej w zakresie wynikającym z ustawy.

Co liczy się jako przychód

Chodzi o przychód z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego – także z działalności wykonywanej za granicą – np. zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub prowadzenia pozarolniczej działalności. Przy pozarolniczej działalności gospodarczej za przychód przyjmuje się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a nie faktyczny przychód. Działalność nierejestrowa (drobna, nieewidencjonowana), która nie wymaga rejestracji firmy ani składek, nie wpływa na zawieszenie ani zmniejszenie świadczenia.

Dochody z działalności rolniczej nie wpływają na zawieszenie lub zmniejszenie renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinnej w myśl reguł o dodatkowym przychodzie. Nadal jednak fakt niezaprzestania prowadzenia działalności rolniczej decyduje o zawieszeniu lub ograniczeniu wysokości części uzupełniającej tych świadczeń na osobnych zasadach. Na wysokość renty rodzinnej pobieranej przez uczniów i studentów do ukończenia 26 lat nie mają wpływu przychody z umowy agencyjnej, zlecenia lub podobnej umowy o świadczenie usług.

Stan prawny: 30 października 2026 r., na podstawie komunikatów KRUS, GUS i ZUS oraz ustaw o ubezpieczeniu społecznym rolników i o emeryturach i rentach z FUS.

Fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 pl