Kombajn w kukurydzy na ziarno: jak John Deere zaleca ustawić przystawkę, rotor i sita

Zbiór kukurydzy na ziarno trwa w pełni, a kombajn przestawiony ze zbóż często pracuje na ustawieniach „na oko”. Producenci maszyn publikują jednak własne wytyczne. Jedną z bardziej szczegółowych jest instrukcja John Deere Harvester Works dla kombajnów rotorowych serii S („Ready To Harvest for All Corn Crops”). Podajemy jej najważniejsze zalecenia. Producent zastrzega, że to punkt wyjścia przed sezonem, a dalsze korekty zależą od wilgotności ziarna i warunków w polu. Przy innych markach i modelach decyduje instrukcja obsługi danej maszyny. O terminie zbioru, wilgotności i suszeniu piszemy w poradniku Zbiór kukurydzy na ziarno.

Przystawka: płyty zrywające, ślimak, obroty

Najważniejsze jest ustawienie szczeliny między płytami zrywającymi. Według producenta szczelina powinna być najwyżej o 3 mm szersza od średnicy typowej kolby i co najmniej o 3 mm szersza od średnicy łodygi. Przy suchym łanie płyty można rozsunąć, żeby ograniczyć ilość resztek trafiających do kombajnu, ale nie na tyle, by rosły straty. Niewielka ilość resztek amortyzuje uderzenie kolby o płyty i ogranicza wyłuskiwanie ziarna u nasady kolby. Przy kukurydzy mokrej, powyżej 25% wilgotności, płyty ustawia się ciasno. Zielone liście nie rozpadają się tak łatwo jak suche, ale ich nadmiar może zapchać klepisko i zwiększyć straty za rotorem.

Ślimak poprzeczny przystawki fabrycznie stoi w dolnym położeniu i tak powinien pracować. Podniesiony za wysoko przepuszcza kolby pod zwojami, które obcierają ziarno. Wałek napędowy przystawki powinien obracać się z prędkością 500–580 obr./min. Przy suchych łodygach dopuszczalne jest do 640 obr./min. Producent ostrzega, że zbyt szybki przenośnik łańcuchowy uszkadza ziarno.

Kombajn: klepisko, rotor, sita

W pochyłym przenośniku przedni bęben ustawia się w górnej pozycji, a łańcuch przenośnika na wolniejszą prędkość. Przyspieszacz podawania ma pracować na niskich obrotach, 430 obr./min. Producent zaleca klepisko z okrągłych prętów we wszystkich trzech pozycjach, wypoziomowane wzdłuż i skalibrowane do zera według instrukcji obsługi. Kraty separacyjne należy obniżyć podkładkami dystansowymi, żeby palce rotora mniej łamały kolby. Osłonę odrzucającą kolby trzeba przestawić w położenie „kukurydza”.

W zespole czyszczącym do kukurydzy paszowej stosuje się sita z głębokim zębem (górne i dolne). Otwarcie sit musi odpowiadać wartości pokazywanej w kabinie. Jeśli tak nie jest, producent zaleca kalibrację fabryczną.

Wartości wyjściowe dla ziarna mokrego i suchego

Dla kukurydzy zarówno mokrej (powyżej 25%), jak i suchej (poniżej 25%) instrukcja podaje: obroty rotora 400–450 obr./min, wentylator czyszczący 1000–1350 obr./min, szczelinę klepiska 20–35 na skali ustawień, otwarcie przedniej części sita górnego 15–20 i sita dolnego 10–14. Różnice dotyczą płyt zrywających (przy mokrym ziarnie ciasno, przy suchym od połowy do zamkniętych) i tylnej części sita górnego (przy mokrym zamknięta, przy suchym 10). Przy mokrym ziarnie producent zaleca też gładkie listwy przyspieszacza. Dla kukurydzy spożywczej i popcornowej wartości są niższe: rotor 300–425 obr./min, szczelina klepiska 26–30, wentylator 1200–1300 obr./min, sito dolne 5–8.

Jak mniej uszkadzać ziarno

Instrukcja kończy się listą praktycznych wskazówek. Nie opróżniaj zbiornika ziarna do końca, bo ziarno przykrywające ślimaki chroni kolejne partie przed uszkodzeniem. Nie napełniaj go ponad ślimak załadowczy i nie rozładowuj na najwyższych obrotach silnika. Usuń ostre krawędzie na zwojach ślimaków i ogranicz ilość wolnego ziarna w powrocie niedomłotów. Nowe części, które stykają się z plonem, warto najpierw „wygładzić” w zbiorze innej rośliny. Po sezonie przyda się lista prac z tekstu Kombajn po żniwach.

Redakcja Stodo

Fot. Carl Young / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0