Mokra kukurydza bez suszarni: CCM, kiszenie ziarna i rękawy (KPODR)
Gdy suszarnia stoi, Kujawsko-Pomorski ODR opisuje CCM I–III oraz kiszenie rozdrobnionego ziarna kukurydzy przy wilgotności zbioru 30–35%, najlepiej w rękawach foliowych, z otwarciem dopiero po 6–8 tygodniach fermentacji.
W skrócie: Według KPODR ziarno kukurydzy przy zbiorze ma zwykle 30–35% wody i bez dosuszenia albo kiszenia nie leży bezpiecznie. Alternatywy bez suszarni: CCM I–III (śruta z ziarna lub kolb) oraz kiszenie rozdrobnionego ziarna powyżej 25% suchej masy, najlepiej w rękawach; otwarcie po 6–8 tygodniach. OODR dla ziarna handlowego wskazuje wilgotność 28–32%.
Dlaczego mokre ziarno nie czeka na wolną suszarnię?
W opracowaniu Kujawsko-Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego o kiszonkach z kukurydzy zapisano, że przy zbiorze ziarno zawiera 30–35% wody, co nie sprzyja przechowywaniu – trzeba je dosuszyć albo zakonserwować fermentacją mlekową lub dodatkami chemicznymi. To inny kąt niż bilans wody przy suszeniu do 14%, który omawialiśmy przy mokrej kukurydzy i 186 kg wody na tonę: tu chodzi o wybór technologii, gdy suszarnia nie pracuje. Opolski ODR dla zbioru na ziarno podaje jako korzystną wilgotność 28–32%, a zbyt wczesny zbiór oznacza intensywne dosuszanie.
CCM I, II i III – co zbierać zamiast suchego ziarna?
| Oznaczenie (KPODR) | Surowiec | Włókno surowe w SM | Uwagi o zbiorze |
|---|---|---|---|
| CCM I | Ześrutowane samo ziarno | ok. 2–3% | Najwyższa koncentracja skrobi |
| CCM II | Ześrutowane kolby bez liści okrywowych | ok. 4–8% | Zbiór przed pełną dojrzałością, wilgotność ok. 60%; plon świeżej masy o 10–20% wyższy niż samego ziarna |
| CCM III | Kolby z liśćmi okrywowymi (zbliżone do LKS) | do ok. 12–15% | Więcej włókna; LKS KPODR zaleca głównie dla bydła |
KPODR podkreśla, że CCM II zbiera się po terminie typowym dla kiszonki z całych roślin, a przed zbiorem na suche ziarno. Gdy cała roślina jest już „za sucha” – powyżej 40% suchej masy – ta sama publikacja zaleca raczej CCM albo dodatek kiszonkarski chroniący przed tlenowym psuciem, zamiast forsowania klasycznej kiszonki z całych roślin.
Kiszenie samego ziarna i przechowywanie
Do zakiszania nadaje się ziarno o zawartości suchej masy powyżej 25%. Przed kiszeniem trzeba je rozdrobnić. Najmniejsze straty składników KPODR przypisuje rękawom foliowym; w zbiornikach albo dołach wyłożonych folią straty są o około 5 punktów procentowych wyższe. Kiszonka z ziarna, podobnie jak CCM i kiszonka z całych roślin, jest mało trwała po dostępie powietrza – stąd zalecenie, by nie otwierać zbyt wcześnie: optymalnie po 6, a nawet 8 tygodniach (minimum 3–4 tygodnie). Konserwacja kwasami organicznymi lub ich solami jest w tym samym tekście opisana jako znacznie tańsza niż suszenie, bo ogranicza drożdże i pleśnie. Centrum Doradztwa Rolniczego w poradniku o paszach objętościowych przypomina, że kukurydzy o wilgotności poniżej 65% (powyżej 35% SM) nie należy forsować na klasyczną kiszonkę z całych roślin – materiał gorzej się ubija. Praktyczne terminy zbioru na ziarno i kiszonkę zestawiamy też w dziale kukurydza.
Najczęstsze pytania
Czy CCM zastępuje suszarnię przy sprzedaży ziarna?
Nie. CCM i kiszone ziarno to pasza gospodarska albo towar kiszonkarski; ziarno handlowe według OODR i tak wymaga wilgotności bezpiecznej do magazynu (po suszeniu zwykle ok. 14%, jak w osobnych tekstach o przechowywaniu).
Kiedy wybrać CCM II zamiast kiszonki z całych roślin?
Według KPODR przy wilgotności kolb około 60%, po typowym terminie zbioru na kiszonkę z całych roślin, a przed pełną dojrzałością ziarna – zwłaszcza gdy potrzebna jest wyższa koncentracja energii niż w klasycznej kiszonce.
Jak długo czekać z otwarciem rękawa?
KPODR: optymalnie 6–8 tygodni fermentacji; minimum 3–4 tygodnie. Wcześniejsze odkrycie zwiększa ryzyko tlenowego psucia.
Redakcja Stodo
Fot. Jason M. C., Han / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
