Mokra kukurydza po deszczu: przy 30% wilgotności 186 kg wody na tonę
Tona kukurydzy zebranej przy 30% wilgotności traci w suszarni 186 kg wody, zanim osiągnie 14%. Pokazujemy, jak policzyć ubytek masy i paliwo dla każdej wilgotności, jak porównać potrącenia w skupach, kiedy rośnie ryzyko fuzariozy i kiedy lepiej zebrać kukurydzę na CCM albo kiszonkę.
W skrócie: Tona kukurydzy zebranej przy 30% wilgotności traci podczas suszenia do 14% około 186 kg wody. Każdy punkt wilgotności to według IUNG-PIB 1,0–1,5 l oleju na tonę. Mokre ziarno trzeba wysuszyć w ciągu doby. Gdy kolby mają 50–55% suchej masy, a pogoda nie daje szans na dosychanie, alternatywą jest CCM.
Ile wody i paliwa kosztuje każdy punkt wilgotności?
Ubytek masy liczy się ze stałej ilości suchej masy w ziarnie. Masa po wysuszeniu = masa przed suszeniem × (100 − wilgotność początkowa) ÷ (100 − wilgotność końcowa). Dla tony ziarna o wilgotności 30%, suszonego do 14%, daje to 1000 × 70 ÷ 86 = 814 kg. Odparować trzeba więc 186 kg wody. Zużycie paliwa przyjęliśmy za instrukcją IUNG-PIB: 1,0–1,5 l oleju napędowego lub opałowego na 1 punkt wilgotności i tonę ziarna.
| Wilgotność przy zbiorze | Masa po wysuszeniu do 14% (kg z 1 t) | Woda do usunięcia (kg/t) | Punkty do zbicia | Olej (l/t) |
|---|---|---|---|---|
| 25% | 872 | 128 | 11 | 11–16,5 |
| 28% | 837 | 163 | 14 | 14–21 |
| 30% | 814 | 186 | 16 | 16–24 |
| 32% | 791 | 209 | 18 | 18–27 |
| 35% | 756 | 244 | 21 | 21–31,5 |
Żeby otrzymać koszt w złotych, pomnóż litry przez cenę oleju, którą płacisz. Doradca Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego szacuje, że suszenie pochłania 30–40% kosztów produkcji kukurydzy. Suszenie dwuetapowe, czyli gorącym powietrzem do 20%, a dalej chłodzenie, obniża ten koszt o 25–30%. Nagrzewnica na słomę lub drewno w miejsce oleju daje oszczędność rzędu 30–50%.
Jak porównać potrącenia w skupach?
Każdy skup ma własną tabelę potrąceń za wilgotność i zanieczyszczenia, dlatego nie podajemy stawek. Porównując oferty, przelicz cenę na tonę suchego ziarna według wzoru powyżej. Dolicz do niej ewentualną opłatę za suszenie i sprawdź, czy skup liczy potrącenie od faktycznej masy wody, czy z narzutem. Oferta, w której potrącenie za 30% jest wyraźnie większe niż 18,6% masy, zawiera opłatę za samo suszenie.
Kiedy deszcz zwiększa ryzyko pleśni i mykotoksyn?
Doświadczenie opisane przez DODR pokazuje, że czekanie ma swoją cenę. Dwa tygodnie po czarnej plamce wilgotność wynosiła 31%, a objawy fuzariozy miało 0,2% kolb. Po sześciu tygodniach było to 26% wilgotności i 2,4% kolb, a po dziesięciu wilgotność już nie spadała (25,7%), za to porażonych kolb było 4,7%, a plon zmalał z 77,9 do 66,4 dt/ha. Kilkustopniowe mrozy, deszcz i wiatr przyspieszają porażenie i wyleganie. IUNG-PIB przypomina, że suszenie ani zakiszanie nie usuwają mykotoksyn. Mokre ziarno o wilgotności ponad 30% trzeba szybko doczyścić, bo zanieczyszczenia sprzyjają zagrzewaniu. Zasady magazynowania opisujemy w tekście o suszeniu i przechowywaniu kukurydzy.
Kiedy zebrać na CCM lub kiszonkę, a kiedy czekać?
Według IUNG-PIB CCM zbiera się na początku pełnej dojrzałości, gdy kolby mają 50–55% suchej masy i widać czarną plamkę. To wyjście dla gospodarstw z bydłem lub świniami, gdy wilgotność nie spada. Na kiszonkę z całych roślin optymalna jest dojrzałość woskowa, przy 33–35% suchej masy rośliny. Gdy większość liści przemarzła, zbiór na kiszonkę trzeba przeprowadzić jak najszybciej. Czekać warto, gdy od czarnej plamki minęło mniej niż 2–4 tygodnie, a łan jest zdrowy i stoi. Wilgotność w grupach wczesności podaliśmy w tekście o wilgotności ziarna przy zbiorze.
Najczęstsze pytania
Ile wody odparowuje się z tony kukurydzy o wilgotności 35%?
Około 244 kg przy suszeniu do 14%.
Ile paliwa potrzeba na tonę mokrej kukurydzy?
Według IUNG-PIB 1,0–1,5 l na każdy punkt, czyli przy 30% wilgotności 16–24 l na tonę.
Czy suszenie usuwa mykotoksyny?
Nie. Ani suszenie, ani zakiszanie ich nie rozkłada.
Przy jakiej suchej masie zbiera się CCM?
Przy 50–55% suchej masy w kolbach.
Redakcja Stodo
Fot. Geroo / Wikimedia Commons, CC BY 3.0
