Wielka Brytania chce zakazać ogłuszania świń dwutlenkiem węgla. Konsultacja DEFRA do 21.12.2026

Departament Środowiska, Żywności i Spraw Wiejskich Wielkiej Brytanii (DEFRA) 26 października 2026 r. uruchomił ośmiotygodniową konsultację w sprawie wycofania ogłuszania świń dwutlenkiem węgla. Konsultacja obejmuje całe Zjednoczone Królestwo – Anglię, Walię, Szkocję i Irlandię Północną – i dotyczy rzeźni oraz zakładów utylizacji (knacker’s yards). Zbieranie odpowiedzi kończy się 21 grudnia 2026 r.

Kontekst rynku trzody w Europie – w dziale trzoda chlewna. O wcześniejszych decyzjach dotyczących produkcji świń pisaliśmy przy duńskim zakazie nowych ferm.

Co proponuje rząd brytyjski?

Według dokumentu konsultacyjnego DEFRA preferowanym wariantem jest zakaz ogłuszania świń dwutlenkiem węgla po trzyletnim okresie przejściowym. W konsultacji rozważane są też krótsze (2 lata) oraz dłuższe okresy. Po jego zakończeniu prawo krajowe miałoby zakazać każdej metody z CO₂ w rzeźniach i zakładach utylizacji.

Komunikat GOV.UK z 26 października 2026 r. wskazuje jako alternatywy argon (gazy obojętne) oraz zautomatyzowane ogłuszanie elektryczne. Rząd pracuje z przetwórcami, producentami urządzeń, dostawcami gazów i organizacjami dobrostanowymi od kwietnia 2024 r. Propozycja wpisuje się w Strategię dobrostanu zwierząt dla Anglii z 22 grudnia 2025 r.

Opinia Animal Welfare Committee

Animal Welfare Committee – komitet doradczy DEFRA, rządów Szkocji i Walii oraz Irlandii Północnej w sprawach uboju – opublikowała 16 października 2025 r. opinię o ogłuszaniu świń wysokim stężeniem CO₂. Zalecenie: wykreślić z listy dopuszczonych metod zarówno wysokie stężenie dwutlenku węgla, jak i mieszaniny CO₂ z gazami obojętnymi. Okres przejściowy ma być możliwie krótki i nie dłuższy niż pięć lat. Za najbardziej odpowiednią na razie alternatywę komercyjną uznano argon.

Według danych AWC z badania Food Standards Agency z 2024 r. około 90 proc. świń w Anglii i Walii ogłuszanych jest wysokim stężeniem CO₂ w systemach gondoli. Systemy takie działały w ośmiu zakładach w Anglii, trzech w Irlandii Północnej, jednym w Szkocji; w Walii nie było żadnego. Dokument konsultacyjny DEFRA szacuje, że metoda obejmuje około 9,7 mln świń rocznie w UK.

Skutki dla rzeźni i hodowców

Dla rzeźni oznacza to przebudowę systemów gazowych albo przejście na ogłuszanie elektryczne w okresie wybranym po konsultacji. DEFRA wskazuje, że przy argonie często da się wykorzystać istniejące doły gazowe, ale dłuższy czas ekspozycji może wymagać dodatkowej mocy, a gaz jest droższy od CO₂. Szacunek DEFRA: wzrost o około 0,87 funta na świnię przy przejściu na argon. Oświadczenie pisemne ministra Stephena Morgana (HCWS414, 26.10.2026) podkreśla, że przejście ma utrzymać rentowność sektora przy poprawie dobrostanu w momencie uboju.

EFSA i rozporządzenie 1099/2009

W Unii Europejskiej nadal obowiązuje rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009. Załącznik I dopuszcza m.in. dwutlenek węgla w wysokim stężeniu. Już w preambule aktu odnotowano, że wcześniejsze zalecenia o wycofaniu CO₂ dla świń nie weszły do rozporządzenia, bo ocena skutków uznała je wówczas za ekonomicznie niewykonalne.

EFSA w komunikacie z 17 czerwca 2020 r. o opinii w sprawie dobrostanu świń przy uboju wskazała m.in. udrękę oddechową oraz to, że większość z 30 zagrożeń wynika z braków kompetencji personelu i złego projektu obiektów. Opinia miała dostarczyć podstawy naukowej do przeglądu przepisów w ramach strategii „Od pola do stołu”. AWC przytacza wniosek EFSA z 2020 r.: ekspozycja na CO₂ powyżej 80 proc. objętościowo jest silnie awersyjna i powoduje ból, strach oraz udrękę oddechową.

Brytyjska konsultacja nie zmienia prawa unijnego. W Polsce i w UE obowiązują nadal reguły rozporządzenia 1099/2009 oraz krajowe przepisy o ochronie zwierząt przy uboju – bez automatycznego przeniesienia brytyjskiego zakazu.

Redakcja Stodo

Fot. Gerd Eichmann / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0