Co to jest MATIF i jak paryskie notowania odnoszą się do cen w Polsce

MATIF to potoczna nazwa paryskiego rynku kontraktów terminowych na pszenicę i rzepak, prowadzonego przez Euronext. Jeden kontrakt opiewa na 50 ton, a cenę podaje się w euro za tonę, bez podatków (stan na 23.10.2026 r.). To punkt odniesienia dla rolników, ale nie cena z polskiego skupu.

Czym jest MATIF i co się tam kupuje?

Na Euronext Paris handluje się kontraktami terminowymi, czyli umowami na dostawę towaru w ustalonym miesiącu za cenę uzgodnioną dziś. Dwa kontrakty interesują polskich rolników najbardziej: na pszenicę konsumpcyjną (symbol EBM) i na rzepak (symbol ECO). Sama specyfikacja pszenicy mówi o „dostawie MATIF”, więc nazwa funkcjonuje także w dokumentach giełdy. Kontrakty rozliczane są fizycznie, czyli towar może zostać rzeczywiście dostarczony, choć większość uczestników rynku zamyka pozycje wcześniej.

Jak wyglądają kontrakty na pszenicę i rzepak?

Cecha	Pszenica (EBM)	Rzepak (ECO)
Wielkość kontraktu	50 ton	50 ton
Notowanie	euro za tonę	euro za tonę
Miesiące dostaw	wrzesień, grudzień, marzec, maj	luty, maj, sierpień, listopad
Najmniejszy krok ceny	0,25 euro/t	0,25 euro/t
Miejsce dostawy	silosy we Francji, m.in. Rouen i Dunkierka	barka, m.in. porty na Mozeli, Magdeburg, Gandawa
Pochodzenie towaru	Unia Europejska	dowolne

Dane z oficjalnych specyfikacji kontraktów Euronext. Przy pszenicy giełda wymaga m.in. minimum 11 proc. białka i liczby opadania 220 sekund, przy rzepaku podstawą jest 40 proc. zawartości tłuszczu.

Dlaczego notowanie z Paryża nie jest ceną w polskim skupie?

Po pierwsze, miejsce. Cena MATIF dotyczy towaru dostarczonego do wskazanych silosów lub portów rzecznych we Francji, Niemczech i Belgii. Zboże w polskim punkcie skupu stoi setki kilometrów dalej, więc w rachunku pojawia się transport i koszt obsługi.

Po drugie, waluta i podatek. Notowania giełdy są w euro i bez podatków, a ceny z polskich biuletynów w złotych, bez VAT. Żeby porównać oba, trzeba przeliczyć euro po kursie NBP: cena w euro za tonę pomnożona przez kurs daje złotówki za tonę.

Po trzecie, jakość. Kontrakt opisuje towar o konkretnych parametrach, a w skupie ocenia się wilgotność, zanieczyszczenia i inne cechy partii. Za odchylenia od wzorca stosuje się dopłaty lub potrącenia.

Po czwarte, termin. Giełda podaje cenę dostawy w danym miesiącu, a rolnik sprzedaje ziarno z pola lub magazynu, często od ręki.

Skąd wziąć ceny, które naprawdę obowiązują w Polsce?

Urzędowe średnie ceny skupu w złotych zbiera Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej, a ministerstwo rolnictwa publikuje je co tydzień. Jak czytać takie notowanie, opisaliśmy w tekście Ceny zbóż w skupach: skąd biorą się notowania. Ceny rzepaku w euro według Komisji Europejskiej, z porównaniem Polski i innych krajów, znajdziesz w materiale Rzepak w Polsce po 572,82 euro/t. Aktualne notowania zbiorczo prowadzimy na stronie Ceny dziś, a rzepak osobno na stałej stronie o cenach rzepaku.

Najczęstsze pytania o MATIF

Czy cena z MATIF to cena, którą dostanę w skupie?

Nie. To cena kontraktu w euro, bez podatków, za towar dostarczony do wskazanego miejsca i o określonej jakości. Cena w skupie jest w złotych i uwzględnia lokalne koszty oraz jakość partii.

Ile ton to jeden kontrakt?

50 ton, zarówno w przypadku pszenicy, jak i rzepaku.

W jakiej walucie notuje się MATIF?

W euro za tonę. Do porównania z polskimi cenami potrzebny jest kurs euro z NBP.

Czy rolnik musi handlować na giełdzie, żeby sprzedać zboże?

Nie. Rolnik sprzedaje zwykle w skupie lub bezpośrednio odbiorcy. Giełda jest dla wielu stron punktem odniesienia, a nie obowiązkowym miejscem sprzedaży.

Czy MATIF pokazuje, jakie będą ceny?

Nie jest prognozą. Notowanie odzwierciedla cenę, po której w danej chwili strony zawierają kontrakty na konkretny miesiąc dostawy.

Fot. Robert Niedźwiedzki / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0