Dobrostan owiec i kóz 2026: 120 dni wypasu i powierzchnia większa o 20%
W ekoschemacie Dobrostan zwierząt płatność za owce i kozy przysługuje za cały pakiet wymogów, a nie za wybrane praktyki punktowe. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wymaga wypasu albo dostępu do wybiegu przez co najmniej 120 dni w sezonie pastwiskowym oraz powierzchni bytowej w budynku zwiększonej o co najmniej 20%.
Na stronie poświęconej ekoschematowi Dobrostan zwierząt Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozróżnia dwa sposoby przyznawania płatności. Przy świniach i bydle rolnik wybiera praktyki z listy i rozlicza je systemem punktowym. Przy owcach, kozach, koniach i drobiu płatność przysługuje dopiero wtedy, gdy gospodarstwo spełni cały pakiet wymogów opisany dla danego wariantu. Poniżej zbieramy te warunki dla owiec i kóz, bez stawek płatności do maciorek i kóz, które opisaliśmy osobno przy płatności do owiec i przy płatności do kóz.
Wymagania wspólne
We wszystkich wariantach ekoschematu potrzebna jest odpowiednia siedziba stada zarejestrowana w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Wymogi dotyczą wszystkich zwierząt danej grupy utrzymywanych w gospodarstwie. Zwierzęta objęte wymogami mają być oznakowane i zarejestrowane, jeśli przepisy o identyfikacji tego wymagają. Rolnik realizujący interwencję dobrostanową jest zobowiązany do jednorazowego szkolenia z metod ograniczających stosowanie antybiotyków – ten wymóg obowiązuje od 2024 r. Do wspólnych warunków należy także posiadanie planu poprawy dobrostanu zwierząt. Przy bydle ministerstwo precyzuje, że plan dotyczy wybranych praktyk powierzchniowych; przy owcach i kozach plan wpisany jest do wymagań wspólnych całego ekoschematu.
Owce: 120 dni i większa powierzchnia w budynku
Zwierzętom gatunku owca domowa zapewnia się wypas albo dostęp do wybiegu przez co najmniej 120 dni w okresie pastwiskowym, czyli od 1 kwietnia do 30 września roku, w którym złożono wniosek o płatność dobrostanową. Drugi element pakietu to powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub budynkach zwiększona o co najmniej 20% względem norm prawnych. Te normy ministerstwo zestawia z rozporządzeniem z 28 czerwca 2010 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1966). W tabeli dla maciorek powyżej 12 miesięcy utrzymywanych grupowo w kolumnie normy prawnej widnieje myślnik, a wymóg dobrostanu wynosi co najmniej 1,2 metra kwadratowego na sztukę. Pozostałe najczęstsze pozycje przy utrzymaniu grupowym podajemy poniżej.
| Grupa (utrzymanie grupowe) | Norma prawna | Wymóg dobrostanu |
|---|---|---|
| Maciorka powyżej 12 miesięcy | — | 1,2 m² |
| Maciorka z jagnięciem (plus każde następne ssące) | 1,5 m² + 0,5 m² | 1,8 m² + 0,6 m² |
| Maciorka w wieku 6–12 miesięcy | 0,8 m² | 0,96 m² |
| Tryk powyżej 12 miesięcy (nie dotyczy skopków) | 2 m² | 2,4 m² |
Przy utrzymaniu pojedynczym progi są wyższe. Dla maciorki powyżej 12 miesięcy z jagnięciem norma prawna to co najmniej 2,5 metra kwadratowego i dodatkowo 0,7 metra kwadratowego na każde następne jagnię ssące, a wymóg dobrostanu – 3 metry kwadratowe i dodatkowo 0,84 metra kwadratowego. Tryk powyżej 12 miesięcy potrzebuje 3 metrów kwadratowych według normy i 3,6 metra kwadratowego w dobrostanie, tryk w wieku 6–12 miesięcy – 2 oraz 2,4 metra kwadratowego, skopek – 0,8 oraz 0,96 metra kwadratowego. Dla maciorki powyżej 12 miesięcy utrzymywanej pojedynczo ministerstwo podaje wyłącznie wymóg dobrostanu: co najmniej 2,16 metra kwadratowego. Sezon pastwiskowy 2026 r. zakończył się 30 września, ale wymóg większej powierzchni w owczarni obowiązuje nadal w okresie alkierzowym, który omawialiśmy przy zimowym utrzymaniu owiec.
Kozy: bez uwięzi, wybieg przez cały rok i wypas
Pakiet dla kóz jest szerszy. Zwierzęta gatunku koza domowa utrzymuje się bez uwięzi. Powierzchnia bytowa w pomieszczeniach lub budynkach ma być większa o co najmniej 20%. Do tego dochodzi dostęp do wybiegu przez cały rok, również o powierzchni zwiększonej o co najmniej 20%, oraz wypas przez co najmniej 120 dni w tym samym okresie pastwiskowym, od 1 kwietnia do 30 września roku złożenia wniosku. Wybieg całoroczny oznacza, że zimą kozy także muszą mieć wyjście na zewnętrzną powierzchnię bytową.
| Grupa | Norma prawna | Wymóg dobrostanu |
|---|---|---|
| Samica powyżej 12 miesięcy (pojedynczo lub grupowo) | 1,5 m² | 1,8 m² |
| Samica z koźlęciem (plus każde następne ssące) | 1,5 m² + 0,3 m² | 1,8 m² + 0,36 m² |
| Wybieg: grupy poza samcem powyżej 12 miesięcy | 4 m² | 4,8 m² |
| Wybieg: samiec powyżej 12 miesięcy, także rozpłodowy | 6 m² | 7,2 m² |
Samiec powyżej 12 miesięcy w pomieszczeniu potrzebuje 1,5 metra kwadratowego według normy i 1,8 metra kwadratowego w dobrostanie, a samiec rozpłodowy – 3 oraz 3,6 metra kwadratowego. Od odsadzenia do ukończenia 12 miesięcy, przy utrzymaniu grupowym, norma to 1 metr kwadratowy, a wymóg dobrostanu – 1,2 metra kwadratowego. Te powierzchnie leżą ponad minimum z tego samego rozporządzenia z 2010 r.
Redakcja Stodo
Fot. Kapsuglan / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
