Aromia bungii i Anoplophora: krajowe przepisy uchylone, działa prawo UE

Od 8 października 2026 roku nie obowiązują już dwa krajowe rozporządzenia o zwalczaniu groźnych chrząszczy kwarantannowych Aromia bungii i Anoplophora glabripennis. Nie oznacza to luzowania zasad. Postępowanie regulują teraz bezpośrednio rozporządzenia wykonawcze Komisji Europejskiej. Wyjaśniamy, co się zmieniło i dlaczego ważne jest to dla sadowników.

Co dokładnie uchylił minister rolnictwa?

Oba rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 października 2026 roku ogłoszono w Dzienniku Ustaw 7 października, a weszły w życie następnego dnia. Wydano je na podstawie art. 81 ustawy o ochronie roślin przed agrofagami. Każde z nich ma jeden artykuł merytoryczny: uchyla dawne krajowe rozporządzenie w sprawie środków podejmowanych w celu zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się danego agrofaga.

Dlaczego krajowe przepisy przestały być potrzebne?

Według Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w obu przypadkach obowiązują już rozporządzenia unijne stosowane bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Dla Anoplophora glabripennis jest to rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1952 z 29 września 2025 roku, które zastąpiło decyzję wykonawczą 2015/893. Dla Aromia bungii jest to rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/2520 z 15 grudnia 2025 roku, które zastąpiło decyzję 2018/1503. Krajowe rozporządzenia służyły wykonaniu dawnych decyzji. Skoro tych decyzji już nie ma, minister je uchylił.

Czy to dotyczy gospodarstw sadowniczych?

Tak, zwłaszcza w przypadku Aromia bungii. W planie awaryjnym PIORiN opisuje ją jako jednego z najgroźniejszych agrofagów roślin z rodzaju Prunus, głównie śliw, moreli, brzoskwiń i czereśni, a także orzecha włoskiego. Larwy drążą korytarze pod korą i w drewnie, osłabiają drzewa, a przy dużej liczebności mogą doprowadzić do ich obumarcia. Według PIORiN w Polsce zagrożone są przede wszystkim sady, a zagrożony obszar to cały kraj. Wystąpienie szkodnika może też oznaczać straty w szkółkach.

Jakie obowiązki ma rolnik?

Zmiana nie dodaje nowych obowiązków dla gospodarstw. Zasady zgłaszania wynikają z rozporządzenia (UE) 2016/2031. Podmiot profesjonalny, który podejrzewa obecność agrofaga kwarantannowego, musi natychmiast powiadomić PIORiN (art. 14). Każda inna osoba także powinna niezwłocznie zgłosić podejrzenie (art. 15). W razie wykrycia szkodnika środki zwalczania, w tym usuwanie porażonych roślin, określa inspekcja na podstawie przepisów unijnych. Na kontrole warto przygotować dokumentację gospodarstwa. Pomoże w tym nasz poradnik o kontrolach w gospodarstwie.

Najczęstsze pytania

Czy uchylenie oznacza, że przestano zwalczać te chrząszcze?

Nie. Zwalczanie trwa, a jego podstawą są teraz rozporządzenia wykonawcze Komisji (UE) 2025/1952 i 2025/2520 zamiast przepisów krajowych.

Gdzie zgłosić podejrzenie?

Do najbliższego wojewódzkiego lub granicznego oddziału PIORiN. O innych zmianach dotyczących PIORiN pisaliśmy przy opłatach za badania bulw ziemniaka.

Fot. Andrzej Konstantynowicz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0