Maszyny na zimę: 7 kroków konserwacji pługa i siewnika według doradców ODR
Pług, siewnik czy brona pracują zwykle tylko 1–2 miesiące w roku, a resztę czasu stoją. Zebraliśmy siedem kroków z poradników ośrodków doradztwa rolniczego: od mycia, przez konserwację, po wybór miejsca postoju.
W skrócie: Według LODR większość maszyn rolniczych pracuje tylko 1–2 miesiące w roku, więc resztę czasu muszą przetrwać w dobrym stanie. Po sezonie zrób przegląd i naprawy, umyj sprzęt, usuń rdzę, nasmaruj punkty smarowania i zakonserwuj elementy robocze. Najlepiej stawiać maszyny pod dachem; plandeka bez wentylacji bywa gorsza niż jej brak.
Od czego zacząć zimowanie pługa, siewnika i innych maszyn?
Ten poradnik dotyczy maszyn towarzyszących: pługa, kultywatora, brony, siewnika czy rozsiewacza. Ciągnik omawiamy osobno w tekście o przeglądzie ciągnika przed zimą, a opryskiwacz w poradniku jak przygotować opryskiwacz do zimy. Poniższe kroki wynikają z poradników Małopolskiego ODR i Lubelskiego ODR w Końskowoli. Instrukcja konkretnej maszyny ma zawsze pierwszeństwo.
| Krok | Co zrobić |
|---|---|
| 1. Przegląd | Ocenić stan i naprawić usterki |
| 2. Mycie | Usunąć błoto, piasek i pył |
| 3. Rdza i lakier | Oczyścić ogniska korozji, odtłuścić, pomalować |
| 4. Elementy robocze | Zakonserwować lemiesze, talerze, zęby |
| 5. Smarowanie | Punkty smarowania, łożyska, prowadnice |
| 6. Oleje | Wymienić lub uzupełnić w przekładniach i hydraulice |
| 7. Postój | Wybrać miejsce i zdjąć łańcuchy, pasy, akumulatory |
Jak umyć i zakonserwować elementy robocze?
MODR radzi myć maszynę najlepiej wodą pod ciśnieniem, aby dotrzeć w trudno dostępne miejsca, a do tłustych zabrudzeń użyć środków alkalicznych lub emulgujących. Ogniska korozji usuwa się szczotką drucianą, papierem ściernym lub szlifierką. Powierzchnię trzeba odtłuścić, pokryć farbą podkładową i nawierzchniową farbą antykorozyjną.
Żeliwne i stalowe części robocze, jak lemiesze, talerze i zęby, doradcy zalecają zabezpieczyć preparatami na bazie wosków mineralnych. Tanią alternatywą jest olej rzepakowy, ale jest rzadki i szybko spływa; MODR opisuje sposoby jego zagęszczania. Preparat nanosi się pędzlem albo, przy dużych maszynach, sprężarką z lancą do konserwacji. Nie używaj zużytych olejów silnikowych ani hydraulicznych: LODR ostrzega, że zawarte w nich agresywne substancje przyspieszają korozję, a MODR dodaje, że zatruwają środowisko.
Co smarować i wymienić przed postojem?
Według LODR wszystkie punkty smarowania obsługuje się zgodnie z instrukcją, a łożyska toczne i ślizgowe, przekładnie zębate, prowadnice i mechanizmy zębatkowe pokrywa się smarem. W skrzyniach przekładniowych i układach hydraulicznych należy wymienić lub uzupełnić olej. Łańcuchy zdejmuje się, myje w nafcie lub silnym strumieniem gorącej wody, suszy, smaruje i zawija w papier.
Gdzie postawić maszyny na zimę?
Najlepsze jest pomieszczenie zamknięte z utwardzonym podłożem. Gdy go brakuje, na zewnątrz zostawia się maszyny najprostsze i najmniej wrażliwe na pogodę.
| Miejsce | Uwaga |
|---|---|
| Budynek, wiata | Najlepsza ochrona przed deszczem i śniegiem |
| Utwardzony plac | Spadek na odpływ wody, klocki i podpórki |
| Plandeka na trawie | Wilgoć z podłoża, ryzyko rdzy |
MODR zwraca uwagę, że plandeka bez wentylacji i możliwości odparowania wody przyspiesza rdzewienie, więc skutek może być gorszy niż przy maszynie stojącej bez osłony. Przy przechowywaniu na placu LODR zaleca zdjąć łańcuchy i pasy i schować je pod dach. Przy dłuższym postoju wymontuj akumulatory, sprawdź poziom i gęstość elektrolitu oraz napięcie ogniw, oczyść je i trzymaj w magazynie.
Najczęstsze pytania
Czy plandeka wystarczy do ochrony maszyny?
Nie zawsze. MODR ostrzega, że szczelna plandeka bez wentylacji sprzyja wilgoci i rdzy.
Czy do konserwacji można użyć starego oleju?
Nie. LODR odradza zużyte oleje i smary, a MODR wskazuje na szkody dla środowiska.
Kiedy zacząć zimowanie maszyn?
Po zakończeniu prac polowych, jak podaje LODR: najpierw przegląd techniczny, potem naprawa wykrytych usterek. Zestawienie siewników 3 m znajdziesz w tekście o cenach i danych siewników zbożowych.
Co z maszynami, które stoją na dworze?
Dla nich ważne są utwardzony plac ze spadkiem, klocki i podpórki oraz zdjęcie łańcuchów i pasów.
Redakcja Stodo
Fot. Pitak / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
