Pojemność zbiornika na gnojowicę: wzór z Załącznika 5 programu azotanowego
Załącznik 5 do programu azotanowego (Dz.U. 2023 poz. 244) każe liczyć pojemność zbiornika na gnojowicę wzorem X3 = 5,8 × C × E × F × nDJP + G. Bazowo to 5,8 m³ na 1 DJP przy wymaganym minimum 6 miesięcy przechowywania płynnych nawozów naturalnych.
W skrócie: Płynne nawozy naturalne trzeba móc przechować minimum 6 miesięcy, stałe – minimum 5 miesięcy. Pojemność zbiornika na gnojowicę liczy się ze wzoru X3 = 5,8 × C × E × F × nDJP + G z Załącznika 5. Współczynniki odliczenia C, E, F bierze się z tabeli 8 (dla bydła mlecznego C maks. 0,4). Obliczenie poprzedza obrót stada i przeliczenie na DJP.
Ile miesięcy musi wystarczyć zbiornik i płyta?
W programie azotanowym (rozporządzenie Rady Ministrów, Dz.U. 2023 poz. 244) pojemność zbiorników na nawozy naturalne płynne ma umożliwiać ich przechowanie przez okres minimum 6 miesięcy. Powierzchnia miejsc na nawozy naturalne stałe – minimum 5 miesięcy. Obliczenie wymaganej pojemności poprzedza sporządzenie obrotu stada i przeliczenie pogłowia na duże jednostki przeliczeniowe (DJP). Ogólny przegląd obowiązków przechowywania przed zimą opisaliśmy wcześniej w tekście o przechowywaniu obornika i gnojowicy; poniżej liczymy samą pojemność zbiornika na gnojowicę według Załącznika 5.
Jak wygląda wzór X3 na gnojowicę?
| Element | Znaczenie (Załącznik 5) |
|---|---|
| 5,8 | Pojemność bazowa zbiornika na gnojowicę na 1 DJP (m³) |
| C | Współczynnik odliczenia dla zbiorników na gnojowicę (tab. 8) |
| E, F | Odliczenia m.in. za pastwisko i przykrycie zbiornika (tab. 8) |
| nDJP | Liczba DJP w gospodarstwie |
| G | Dodatkowa pojemność (jeśli dotyczy) |
Dla gatunków innych niż drób tabela 6 Załącznika 5 podaje: zbiorniki na gnojowicę – X3 = 5,8 × C × E × F × nDJP + G. Dla płyt obornikowych analogicznie X1 = 2,1 × A × D × nDJP, a dla zbiorników na gnojówkę X2 = 1,4 × B × F × nDJP + G. Przy chowie krów mlecznych wartości z tabeli dotyczą kategorii krów mlecznych 1; dla kategorii 2 i 3 podane wartości zwiększa się odpowiednio o 10% i 20%.
Jakie maksymalne odliczenia daje tabela 8?
Tabela 8 ustala maksymalne wartości współczynników odliczenia. Dla bydła mlecznego: A, B, C = 0,4; E = 0,7; F = 0,8. Dla bydła mięsnego A, B, C = 0,3; E = 0,7; F = 0,8. Dla świń C = 0,6; E = 0,7; F = 0,8. Gdy danego odliczenia nie stosuje się, odpowiadający mu czynnik pomija się we wzorze. Przykład z Załącznika 5: X3 = 5,8 × 0,4 × 7,5 DJP = 17,4 m³ (przy braku E, F i G). Bez odliczeń baza to po prostu 5,8 m³ × nDJP.
Niezbędną powierzchnię płyt obornikowych (m²) w stosunku do pojemności (m³) wylicza się, dzieląc X1 przez deklarowaną wysokość składowania. Więcej o tym, kogo dotyczy program i jak prowadzić ewidencję, pisaliśmy przy okazji obowiązków programu azotanowego. Praktyczne nawożenie zbieramy w dziale nawożenie.
Najczęstsze pytania
Ile miesięcy gnojowicy musi zmieścić zbiornik?
Minimum 6 miesięcy produkcji płynnych nawozów naturalnych – tak stanowi program azotanowy w Dz.U. 2023 poz. 244.
Skąd wziąć liczbę DJP?
Z obrotu stada: przelicza się średnie stany grup zwierząt na DJP według tabel programu, a dopiero potem wstawia nDJP do wzoru X3.
Czy przykrycie zbiornika zmniejsza wymaganą pojemność?
Tak – współczynnik F (dla bydła mlecznego maks. 0,8) wchodzi do iloczynu we wzorze X3, o ile faktycznie stosuje się przykrycie w sposób przewidziany w programie.
Redakcja Stodo
Fot. Migebert / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
