ASF na Podkarpaciu: Komisja przesunęła część gmin z obszaru I do obszaru II
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/2496 z 5 listopada, opublikowane 6 listopada w Dzienniku Urzędowym UE, zmienia regionalizację ASF. Po październikowych ogniskach u dzików w województwie podkarpackim część dotychczasowego obszaru I weszła do obszaru II, a granice obu stref wyznaczono na nowo. Akt wszedł w życie 7 listopada.
Komisja Europejska 5 listopada 2026 r. przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/2496, które zastępuje załącznik I do rozporządzenia (UE) 2023/594, czyli unijny wykaz obszarów objętych ograniczeniami I, II i III przy afrykańskim pomorze świń. Akt ukazał się 6 listopada w Dzienniku Urzędowym UE (seria L) i zgodnie z art. 2 wszedł w życie 7 listopada. Motyw 8 wskazuje, że w październiku 2026 r. odnotowano kilka ognisk ASF u dzików w województwie podkarpackim, na obszarze już wymienionym jako obszar II, ale w bliskim sąsiedztwie obszaru I. Dlatego część dotychczasowego obszaru I w Polsce przeniesiono do obszaru II, a granice obu stref ponownie określono. Główny Inspektorat Weterynarii na stronie „ASF w Polsce” podaje, że aktualna mapa odpowiada rozporządzeniu 2026/2496. Tygodniowy bilans ASF i HPAI z 2–8 listopada jest w podsumowaniu według GIW. Szerszy przegląd chorób – na stronie choroby zwierząt.
Które gminy i powiaty zmieniły status?
Z obszaru I do obszaru II przeszły, według załącznika I porównanego z wykazem z rozporządzenia (UE) 2026/2371 z 22 października:
| Zmiana | Obszar według załącznika I | Powiat |
|---|---|---|
| z I do II | cały powiat przemyski (wcześniej w obszarze I była część gminy Bircza) | przemyski |
| z I do II | część gminy Ustrzyki Dolne na północ od linii południowych granic miejscowości Ropienka–Jureczkowa–Kwaszenina; Lutowiska, Czarna i pozostała część Ustrzyk Dolnych zostają w obszarze I | bieszczadzki |
| z I do II | gmina Tyrawa Wołoska oraz część gminy wiejskiej Sanok na wschód i północ od linii zachodnich granic miejscowości Mrzygłód i Tyrawa Solna; pozostała część powiatu sanockiego, niewymieniona w części II, zostaje w obszarze I | sanocki |
Akt rozszerza też obszar I: w powiecie leskim wcześniej wymieniono w części I tylko gminę Cisna, a w nowym załączniku w obszarze I figuruje cały powiat leski. Powiat miejski Przemyśl był już w obszarze II i taki pozostaje. W podkarpackim w załączniku I nie ma obszaru III. To samo rozporządzenie zmienia też wpisy dla Chorwacji i Węgier.
Co to oznacza dla hodowców świń?
Obszar II oznacza obecność ASF u dzików i ostrzejsze ograniczenia niż obszar I. Rozporządzenie ministra rolnictwa z 12 marca 2026 r. (Dz.U. poz. 344), służące stosowaniu unijnego 2023/594, wprowadza w Polsce zakaz przemieszczania przesyłek świń utrzymywanych na obszarach I, II i III – w obrębie tych obszarów i poza nie – w brzmieniu art. 9 ust. 1 rozporządzenia 2023/594, z odstępstwami z art. 9 ust. 2 i 3. Środek transportu musi spełniać wymagania z art. 17 tego aktu; dokument oczyszczenia i odkażenia albo jego kopia jadą z przesyłką i są okazywane na żądanie urzędowego lekarza weterynarii. Przesyłki świń przemieszczane do miejsca w Polsce zaopatruje się w świadectwo zdrowia wystawione przez urzędowego lekarza weterynarii na podstawie badania klinicznego przeprowadzonego nie wcześniej niż 24 godziny przed wyjazdem. Zezwolenia opisuje też tekst o przemieszczaniu świń ze stref I, II i III.
Dla gospodarstw, które weszły do obszaru II, dochodzą dalsze obowiązki. Przesyłkę świń z obszaru II można przemieścić do rzeźni po zgromadzeniu zwierząt w miejscu wyznaczonym przez właściwego powiatowego lekarza weterynarii, na obszarze II, i po uzyskaniu zezwolenia z art. 24 ust. 3 rozporządzenia 2023/594, wydanego przez powiatowego lekarza właściwego ze względu na miejsce pochodzenia świń. We wniosku i w zezwoleniu podaje się maksymalną liczbę zwierząt i lokalizację rzeźni; zezwolenie okazuje się urzędowemu lekarzowi przy wprowadzeniu świń do rzeźni. Na obszarach II i III zakazane są targi, wystawy, pokazy i konkursy z udziałem świń oraz działalność podmiotów gromadzących świnie niezależnie od zakładu. Na obszarze II obowiązują też maty lub urządzenia dezynfekcyjne przy wejściach i wjazdach do miejsc gromadzenia świń przed ubojem.
We wszystkich trzech obszarach posiadacz świń informuje urzędowego lekarza weterynarii o każdym padnięciu świni w zakładzie. Powiatowy lekarz pobiera próbki do badań w kierunku ASF od świń chorych lub padłych, u których po badaniu klinicznym nie można wykluczyć tej choroby. Krajowe nakazy bioasekuracji – zamknięte pomieszczenia tylko dla świń, zabezpieczenie budynków i paszy przed zwierzętami dzikimi i domowymi, maty dezynfekcyjne, rejestry wjazdów i wejść oraz spis stada – wynikają z § 1 rozporządzenia z 12 marca 2026 r. Hodowcy z powiatu leskiego, którzy weszli do obszaru I, podlegają m.in. zakazowi przemieszczania z art. 9 ust. 1 (z przewidzianymi odstępstwami), dezynfekcji przy wjazdach i wyjściach z zakładu oraz zgłaszaniu każdego padnięcia świni powiatowemu lekarzowi weterynarii.
Fot. MOs810 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
