Niebieski język wokół Polski: BTV-3 na Łotwie i Słowacji, sytuacja u sąsiadów

Raport Komisji Europejskiej z systemu ADIS za okres od 1 stycznia do 28 października 2026 r. (utworzony 29 października) pokazuje, że serotyp 3 wirusa choroby niebieskiego języka (BTV-3) jest już obecny u większości sąsiadów Polski. Łotwa zgłosiła 1 ognisko (ostatnie 26.10.2026), Słowacja 2 (ostatnie 21.10.2026), Litwa 6, Czechy 8, Austria 6, a Polska 8 – ostatnie 2 marca 2026 r. To uzupełnia wcześniejszy komunikat o pierwszym ognisku na Łotwie.

Łotwa: pierwsze BTV-3, bez zakazu krajowego

Łotewska Służba Żywności i Weterynarii (PVD) 27 października 2026 r. potwierdziła pierwszy w historii kraju przypadek BT. Wirus serotypu 3 wykryto laboratoryjnie u dwóch sztuk bydła w małym gospodarstwie w okręgu Dienvidkurzeme, w ramach programu nadzoru. ADIS lokalizuje ognisko w parafii Medze (Medzes pagasts). Według PVD gospodarstwu nie nałożono ograniczeń w przemieszczaniu zwierząt ani produktów na terenie Łotwy. Inaczej jest przy sprzedaży hodowlanych przeżuwaczy poza kraj: fermy w promieniu 150 km od ogniska muszą przed wywozem zbadać zwierzęta laboratoryjnie w kierunku BT albo zaszczepić je przeciw BTV-3. Przy eksporcie poza UE obowiązują wymagania ze świadectwa kraju przeznaczenia. Choroba nie zagraża ludziom ani żywności; przenoszą ją wyłącznie kuczmany, aktywne na Łotwie od kwietnia do listopada.

Słowacja: dwa ogniska u bydła i reguły od 1 listopada

Štátna veterinárna a potravinová správa (ŠVPS) 5 października 2026 r. potwierdziła pierwsze dwa przypadki BT u bydła – w powiatach Čadca i Žarnovica. Zwierzęta nie miały objawów klinicznych; serotyp to BTV-3. Dla obu stad wprowadzono zakaz przemieszczania na inne fermy; ubój jest dozwolony, a po szczepieniu zwierzęta mogą wrócić do obrotu wewnątrz Słowacji. Krajowych ograniczeń ruchu między gospodarstwami poza ogniskami nie ma. Od 1 listopada 2026 r. Słowacja przyjmuje z państw UE zwierzęta wrażliwe na BT powyżej 90 dni życia zaszczepione przeciw wszystkim serotypom 1–24 zgłoszonym w kraju lub strefie pochodzenia w ostatnich 2 latach oraz z ujemnym PCR nie starszym niż 14 dni przed wyjazdem. Dla serotypu 3 ŠVPS wprost podaje: „No conditions apply … regarding BTV serotype 3”.

Węgry, Litwa, Czechy, Austria – co widać w ADIS i u NÉBIH

Węgry w raporcie ADIS za 2026 r. nie mają zgłoszonego BTV-3, mają natomiast 1 ognisko BTV-8 (22.01.2026). Węgierski NÉBIH 20 kwietnia 2026 r. ogłosił koniec sezonowo wolnego od wektorów okresu dla całego kraju. Szczepienie jest dobrowolne, z możliwością wsparcia państwa (750 forintów na dawkę). Na Węgrzech występują serotypy 3 i 8; między nimi nie ma krzyżowej ochrony, więc przy obu w terenie trzeba szczepić przeciw obu. Zwierzęta zaszczepione są w obrocie krajowym i w UE.

Polska i handel bydłem

Główny Lekarz Weterynarii w komunikacie z 10 marca 2026 r. podał 8 ognisk BT w 2026 r.; od 24 lutego doszły dwa nowe (powiat olecki i pilski), oba na obszarze nieuznanym za wolny od BT. ADIS potwierdza 8 ognisk BTV-3, ostatnie 2 marca 2026 r. – w październiku nie ma nowych zgłoszeń dla Polski. Dla hodowców kupujących bydło i cielęta z Łotwy, Litwy, Słowacji czy Czech liczą się wymogi wywozu kraju pochodzenia (badanie lub szczepienie, świadectwo) oraz reguły przywozu do Polski. Objawy u owiec i kóz oraz zmiany od 1 listopada opisaliśmy osobno: niebieski język u owiec i kóz. Podstawy diagnostyki u bydła: objawy i badania PCR. Aktualny przegląd chorób w regionie: choroby zwierząt.

Czego nie potwierdzają urzędy

Nie ma w oficjalnych komunikatach PVD, ŠVPS ani GIW mapy nowych stref ograniczeń w Polsce związanej z ogniskiem łotewskim. Nie potwierdzono też w ADIS za 2026 r. ognisk BTV-3 na Węgrzech – status serotypów 3 i 8 wynika z komunikatów NÉBIH, a nie z nowych październikowych wpisów ADIS dla BTV-3.

Redakcja Stodo

Fot. Przykuta / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0