Szczepienie przeciw chorobie niebieskiego języka: zasady, szczepionki, refundacja
Szczepienia przeciw BTV są w Polsce dobrowolne i – według odpowiedzi MRiRW z marca 2025 – bez refundacji z budżetu państwa. GIW informuje o dwóch produktach przeciw serotypowi 3 dopuszczonych przez EMA w lutym 2025; dostępność trzeba sprawdzać u hurtowni weterynaryjnych.
Choroba niebieskiego języka (BTV) u przeżuwaczy należy w prawie unijnym do kategorii C+D+E. Oznacza to m.in., że szczepienia są zasadniczo dobrowolne. W Polsce koszt ponosi hodowca – tak wynika z odpowiedzi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z marca 2025 r. skierowanej do Krajowej Rady Izb Rolniczych. Główny Inspektorat Weterynarii podaje, jakie produkty przeciw serotypowi 3 uzyskały unijne pozwolenie.
Czy szczepienie jest obowiązkowe?
Nie. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/1882 klasyfikuje zakażenie BTV (serotypy 1–24) jako chorobę kategorii C+D+E. Kategoria D obejmuje m.in. możliwość dobrowolnego stosowania immunologicznych weterynaryjnych produktów leczniczych. MRiRW w piśmie z 6 marca 2025 r. (znak DŻW.zch.870.3.3.2025) wskazuje, że Polska przyjęła model jak Austria, Portugalia czy Szwecja: szczepienia przeciw BTV-3 na koszt hodowcy. Grecja i Niderlandy także nie wspierają tych szczepień finansowo – według tej samej odpowiedzi ministerstwa.
Jakie szczepionki dopuściła EMA?
Według komunikatu GIW z 4 marca 2025 r. Europejska Agencja Leków 20 lutego 2025 r. wydała pozwolenia na dwa immunologiczne produkty przeciwko chorobie niebieskiego języka serotyp 3 (BTV-3). Oba są roztworami do iniekcji; jeden z opisów GIW wskazuje wprost przeznaczenie dla owiec. Informacje o produktach są w Unijnej Bazie Danych Weterynaryjnych Produktów Leczniczych (UPD). Nazw handlowych i firm w tym tekście nie powtarzamy – pełny wykaz jest w komunikacie GIW. Dostępność w Polsce GIW każe potwierdzać bezpośrednio w hurtowniach farmaceutycznych weterynaryjnych produktów leczniczych (lista podmiotów na stronie GIW).
Czy jest refundacja szczepionki?
Według odpowiedzi MRiRW z marca 2025 r.: nie. Ministerstwo pisze wprost, że w Polsce przyjęto rozwiązanie bez dofinansowania szczepień przeciw BTV, analogiczne do wymienionych wyżej państw UE. Nowszego oficjalnego komunikatu MRiRW lub GIW o wprowadzeniu refundacji do 31.10.2026: brak w sprawdzonych źródłach.
Leczenie i odszkodowanie – co mówi MRiRW?
U zwierząt z objawami BTV dopuszcza się leczenie. Jeśli zwierzę nie reaguje, powiatowy lekarz weterynarii może nakazać zabicie decyzją administracyjną. Wtedy – stosownie do art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt – przysługuje odszkodowanie ze środków budżetu państwa. To nie jest refundacja szczepionki, tylko rekompensata za zwierzę zabite na podstawie decyzji.
Co jeszcze chroni stado poza szczepionką?
GIW na stronie o zasadach ochrony przeżuwaczy przed chorobą wymienia m.in.: niekupowanie zwierząt z niewiadomego źródła bez świadectwa zdrowia, okresowe wizyty lekarza weterynarii, zwalczanie owadów w pomieszczeniach oraz natychmiastowe zgłoszenie podejrzenia powiatowemu lekarzowi weterynarii (bezpośrednio, przez lekarza opiekującego się stadem albo przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta). Obszary BT aktualizuje rozporządzenie MRiRW (Dz.U. 2026 poz. 183). Objawy i zmiany od 1 listopada opisujemy w tekście o niebieskim języku u owiec i kóz; sytuację w regionie – w zestawieniu BTV-3 w regionie. Filar: choroby zwierząt.
FAQ
Czy państwo płaci za szczepionkę przeciw BTV?
Według odpowiedzi MRiRW z marca 2025 r. – nie; koszt ponosi hodowca.
Ile produktów przeciw BTV-3 dopuściła EMA?
Dwa – według komunikatu GIW z lutego/marca 2025 r.
Czy trzeba szczepić obowiązkowo?
Nie. Szczepienie jest zasadniczo dobrowolne (kategoria C+D+E).
Redakcja Stodo
Fot. Radosław Botev / Wikimedia Commons, CC BY 3.0 pl
