ASF zimą: słoma, pasza, polowania i świniobicie. Co nakazuje rozporządzenie o zwalczaniu ASF
Jesień i zima to w chlewni czas ściółkowania słomą ze żniw, karmienia ziarnem z własnych zbiorów, polowań w okolicy i domowego uboju świń. Rozporządzenie ministra rolnictwa z 12 marca 2026 r. reguluje każdą z tych sytuacji. Zbieramy przepisy w jednym miejscu.
Od 18 marca 2026 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie środków zwalczania afrykańskiego pomoru świń (Dz.U. z 2026 r. poz. 344). Określa wymogi bioasekuracji dla każdego zakładu, w którym są utrzymywane świnie, w całym kraju. W sezonie jesienno-zimowym kilka przepisów nabiera szczególnego znaczenia: dotyczą słomy, paszy z własnych zbiorów, kontaktu z myśliwymi i uboju na użytek własny. W 2026 r. GIW informował o kolejnych ogniskach ASF u świń, m.in. w województwach lubelskim i podlaskim.
Czy można ściółkować słomą z tegorocznych żniw?
Zależy, skąd pochodzi słoma. Rozporządzenie zakazuje używania w chlewni słomy z obszarów objętych ograniczeniami II i III oraz z obszarów z załącznika II do rozporządzenia (UE) 2023/594, chyba że słomę poddano obróbce unieszkodliwiającej wirus albo składowano ją w miejscu niedostępnym dla dzików co najmniej 90 dni przed użyciem. Podobna zasada dotyczy zielonki i ziarna z tych obszarów – tu okres składowania to co najmniej 30 dni.
| Sytuacja | Wymóg | Gdzie obowiązuje |
|---|---|---|
| Słoma z obszarów ograniczeń II i III | obróbka lub 90 dni składowania bez dostępu dzików | cały kraj |
| Ziarno i zielonka z tych obszarów | obróbka lub 30 dni składowania bez dostępu dzików | cały kraj |
| Udział w polowaniu | 48 godzin przerwy przed obsługą świń | cały kraj |
| Ubój na użytek własny | zakaz, z wyjątkami | obszary ograniczeń I, II i III |
Co, jeśli domownik poluje?
Osoba, która w ciągu ostatnich 48 godzin uczestniczyła w polowaniu lub odłowie zwierząt łownych, nie może obsługiwać świń. Zakazane jest też wnoszenie i wwożenie do gospodarstwa zwłok i tusz dzików, ich części oraz produktów ubocznych od dzików. W całym kraju obowiązuje ponadto zakaz dokarmiania dzików.
Czy zimowe świniobicie jest dozwolone?
Na obszarach objętych ograniczeniami I, II i III ubój świń na użytek własny jest co do zasady zakazany. Dopuszcza się go, gdy świnie były w gospodarstwie co najmniej 30 dni przed ubojem, przeszły badanie przedubojowe, a mięso – badanie poubojowe przez urzędowego lekarza weterynarii, z badaniami laboratoryjnymi wymaganymi przepisami UE. Zasady stref wyjaśniamy w tekście ASF – strefy i obowiązki.
Jakie wymogi obowiązują przez cały rok?
- świnie w odrębnych, zamkniętych pomieszczeniach z osobnym wejściem, zabezpieczonych przed zwierzętami dzikimi i domowymi,
- maty dezynfekcyjne przed wejściami i wyjściami, nie węższe niż wejście i o długości co najmniej 1 m, stale utrzymywane w stanie zapewniającym skuteczność środka,
- pasza zabezpieczona przed dzikimi i domowymi zwierzętami, zwalczanie gryzoni,
- rejestr wjeżdżających pojazdów i wejść osób oraz aktualny spis świń według grup,
- obsługa tylko przez osoby pracujące wyłącznie w tym gospodarstwie, w odzieży i obuwiu tylko do tego celu, mycie i odkażanie rąk i obuwia.
Na obszarach ograniczeń maty lub niecki są wymagane także przy wjazdach i wyjazdach z gospodarstwa. Codzienne nawyki opisujemy w tekście bioasekuracja w chlewni, a zasady rekompensat w tekście odszkodowanie za świnie przy ASF. Padłe zwierzęta trzeba zgłosić i przekazać do utylizacji – o tym w poradniku o utylizacji padłych zwierząt.
FAQ
Czy przepisy dotyczą też gospodarstw z kilkoma świniami na własny użytek?
Tak. Poza strefami ograniczeń takie gospodarstwa są zwolnione tylko z rejestru pojazdów i wejść oraz spisu świń, a w strefach – z mat przy wejściach i wjazdach do gospodarstwa.
Ile dni trzeba składować słomę ze strefy?
Co najmniej 90 dni w miejscu niedostępnym dla dzików, jeśli nie została poddana obróbce.
Redakcja Stodo
Fot. MOs810 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
