Wiatraki na gruntach rolnych: 700 m od domów i zakaz klas I–IV
Ustawa wiatrowa z 2024 roku utrzymuje zasadę 10H albo minimum 700 metrów od budynku mieszkalnego i lokalizację elektrowni wyłącznie w planie miejscowym. W programie Energia dla Wsi fotowoltaika i wiatraki rolnika nie dostaną wsparcia na użytkach klas I–IV.
Stan prawny na: . To nie jest porada prawna – wiążące są przepisy i decyzje właściwych instytucji.
W skrócie: Elektrownię wiatrową lokalizuje się tylko w miejscowym planie zagospodarowania. Odległość od budynku mieszkalnego to dziesięciokrotność wysokości turbiny albo co najmniej 700 m, jeśli plan ustala inną wartość. W Energia dla Wsi rolnik nie dostanie wsparcia na PV ani wiatrak na gruntach klas I–IV.
Jaką odległość od domu przewiduje ustawa wiatrowa?
Art. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (w brzmieniu nadanym nowelizacją ogłoszoną w Dz.U. 2024 poz. 317) stanowi, że lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Art. 4 ust. 1 dodaje: odległość turbiny od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej jest równa lub większa od dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni (zasada 10H), chyba że plan miejscowy określa inną odległość w metrach, jednak nie mniejszą niż 700 m.
Oznacza to, że gmina może w MPZP zejść poniżej 10H, ale nie poniżej 700 m od zabudowy mieszkaniowej. Bez planu miejscowego nowej farmy wiatrowej nie zlokalizujesz. Te same 700 m chroni też odwrotnie: organ odmawia pozwolenia na budowę domu, jeśli inwestycja nie zachowuje tej odległości od istniejącej turbiny (z wyjątkami dla turbin z ostatecznym pozwoleniem sprzed wejścia w życie nowelizacji).
Czy rolnik postawi wiatrak lub PV na klasach I–IV z dotacją EdW?
Nie w ramach III naboru Energia dla Wsi. Regulamin naboru NFOŚiGW wprost wyłącza instalacje fotowoltaiczne i wiatrowe rolnika na użytkach rolnych klas I–IV w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Dotyczy to mocy powyżej 50 kW do 1 MW (dla rolnika) oraz analogicznych inwestycji spółdzielni energetycznych. Biogazownia rolnicza ma osobne progi mocy i nie jest objęta tym samym wyłączeniem klas I–IV w cytowanym punkcie regulaminu.
| Inwestycja rolnika w EdW | Moc | Grunty klas I–IV |
|---|---|---|
| Fotowoltaika | >50 kW–1 MW | wyłączona ze wsparcia |
| Elektrownia wiatrowa | >50 kW–1 MW | wyłączona ze wsparcia |
| Biogazownia (kogeneracja) | >10 kW–1 MW el. | bez tego wyłączenia w punkcie EdW |
III nabór formalnie trwa od 1 października 2026 r. do 31 stycznia 2027 r., ale budżet 400 mln zł wyczerpał się 2 października. Wnioski nadal można składać; ocenę dostaną po ewentualnym zwiększeniu puli. Szczegóły opisaliśmy przy wyczerpaniu budżetu Energia dla Wsi.
Co jeszcze jest otwarte przy OZE w gospodarstwie?
Do 3 listopada 2026 r. ARiMR prowadzi nabór I.10.2 na inwestycje energetyczne w gospodarstwach – pisaliśmy o tym w tekście o naborze ARiMR na PV, magazyny i biogazownie. Prosument z mikroinstalacją może od 20 października 2026 r. składać wnioski o magazyn energii w PME 2 (do 19 tys. zł na PPE). Przy dzierżawie gruntu pod PV i składkach KRUS nadal aktualny jest przegląd w tekście o dotacjach, podatkach i KRUS przy OZE.
Najczęstsze pytania
Czy wystarczy decyzja WZ zamiast planu miejscowego?
Nie. Art. 3 ustawy wiatrowej wymaga lokalizacji wyłącznie na podstawie planu miejscowego.
Czy plan może ustalić mniej niż 700 m od domu?
Nie. Plan może odejść od 10H, ale nie poniżej 700 m.
Czy EdW dofinansuje wiatrak na klasie III?
Nie. Regulamin III naboru wyłącza PV i wiatraki na użytkach klas I–IV.
Redakcja Stodo
Fot. 120Hz USB type C HDMI cable cord / Wikimedia Commons, CC0
