Spóźniony zbiór kukurydzy: po 4 tygodniach od czarnej plamki plon spada
Kukurydza zostawiona na polu do listopada traci plon, częściej wylega i mocniej choruje na fuzariozy. Doradcy z DODR i badania poznańskich naukowców pokazują, ile można czekać po dojrzałości fizjologicznej i jak potem tanio wysuszyć oraz bezpiecznie przechować ziarno.
W skrócie: Kukurydzę na ziarno najlepiej zebrać 2–4 tygodnie po pojawieniu się czarnej plamki, przy wilgotności ziarna około 28%. Dalsze czekanie zwiększa wyleganie, fuzariozę łodyg i straty kolb. Ziarno powyżej 30% wilgotności trzeba szybko oczyścić i wysuszyć. Do długiego przechowania wilgotność powinna spaść do 14%.
Ile tracimy na opóźnionym zbiorze kukurydzy?
Według Dolnośląskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego zbiór o ponad cztery tygodnie wcześniejszy lub późniejszy od optymalnego daje już wyraźne straty plonu. Pokazało to doświadczenie naukowców z Poznania z lat 1998–1999. Cztery odmiany (Janna, Dragon, Marietta i LG 2310) zbierano w dniu czarnej plamki oraz 10, 20 i 30 dni później. Ziarno z każdym terminem było suchsze, ale po początkowym wzroście plon wyraźnie spadał. Rosło przy tym porażenie łodyg fuzariozą i wyleganie, szczególnie w chłodnym i mokrym 1998 roku. Za optymalny uznano zbiór 20 dni po dojrzałości fizjologicznej.
| Termin zbioru | Co się dzieje na polu |
|---|---|
| Czarna plamka | Ziarno bardzo wilgotne, drogie suszenie |
| +20 dni | Optimum w doświadczeniu poznańskim |
| +30 dni i później | Więcej wylegania i fuzariozy, niższy plon |
O wcześniejszych etapach decyzji, czyli o wilgotności przy zbiorze, pisaliśmy w tekście kukurydza na ziarno – kiedy zbierać.
Dlaczego późna jesień sprzyja fuzariozom?
DODR zwraca uwagę, że przy opóźnionym zbiorze rośnie porażenie przez grzyby Fusarium i ryzyko mikotoksyn. Przymrozki na przełomie listopada i grudnia rozkładają substancje zapasowe w roślinie do cukrów prostych, co dodatkowo sprzyja grzybom. Wilgotna i wietrzna pogoda powoduje wyleganie, zwisanie i odłamywanie kolb, których kombajn już nie zbierze. W poznańskim doświadczeniu nie wykryto w ziarnie trichotecenów (DON, NIV) powyżej progu 0,001 mg/kg, ale porażenie łodyg wyraźnie rosło.
Jak suszyć mokre ziarno taniej?
Ziarno o wilgotności ponad 30% trzeba jak najszybciej oczyścić i suszyć. Zanieczyszczenia są siedliskiem drobnoustrojów i przyspieszają samozagrzewanie. DODR poleca suszenie dwuetapowe. Najpierw ziarno suszy się w wysokiej temperaturze do około 20%, a potem dosusza i schładza nieogrzanym powietrzem. Taki sposób obniża koszty o 25–30% i zwiększa wydajność suszarni o około połowę. Ziarno ma też lepszą barwę i mniej pęknięć. Co robić, gdy deszcz zatrzyma kombajny, opisaliśmy w tekście o mokrej kukurydzy i kiszonce CCM.
Jaka wilgotność ziarna do przechowania?
Do długiego przechowania ziarno kukurydzy powinno mieć 14% wilgotności. Przy wyższej wilgotności grozi samozagrzewanie i pleśnienie w silosie. Warto regularnie sprawdzać temperaturę ziarna i przewietrzać je chłodnym powietrzem.
FAQ
Czy można zostawić kukurydzę na polu do grudnia?
Można, ale trzeba liczyć się ze stratami plonu, wyleganiem i większym porażeniem fuzariozą.
Ile daje suszenie dwuetapowe?
Według DODR koszty spadają o 25–30%, a wydajność suszarni rośnie o około 50%.
Do jakiej wilgotności suszyć ziarno?
Do 14%, jeśli ma być przechowywane długo.
Redakcja Stodo
Fot. Egilus / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
