Rasa angus
Szkocka rasa mięsna średniego kalibru, bezroga, czarna lub czerwona; w Polsce w 2024 r. oceniano 979 krów angus czarny i 652 angus czerwony.
Historia
Angus pochodzi z hrabstw Aberdeen, Banff, Kincardine i Angus w północno-wschodniej Szkocji. Powstał z lokalnego bezrogiego bydła dobrze przystosowanego do trudnego klimatu. Za rasę uznano go w 1835 r., pierwszą księgę założono w 1862 r., a stowarzyszenie hodowców Aberdeen Angus powstało w 1879 r. Od 1878 r., gdy rozpoczął się eksport do USA, rasę doskonalono też w Ameryce Północnej – tam wyselekcjonowano odmianę red angus o czerwonobrunatnej sierści. Według PZHiPBM angus jest drugą po herefordzie najliczniejszą rasą mięsną świata.
Charakterystyka
To bydło średniego kalibru, bezrogie, o jednolitym czarnym lub czerwonym umaszczeniu. Ma małą głowę, krótką szyję, szeroki i głęboki tułów w kształcie prostokąta na krótkich nogach, drobną kość i jedwabistą sierść. Rasa wcześnie dojrzewa – pierwsze wycielenia możliwe są nawet w 24. miesiącu. Cielęta (buhajki ok. 30 kg, cieliczki 26–28 kg) rodzą się lekko, a mleczność matek wystarcza do odchowu.
W dobrych warunkach pastwiskowych opasy do 8. miesiąca przyrastają 900–1000 g dziennie; wydajność rzeźna dochodzi do 70%. Mięso jest delikatne, soczyste i wyraźnie marmurkowate, choć dla odbiorców europejskich bywa zbyt przetłuszczone. Angus dobrze wykorzystuje pasze objętościowe i nadaje się do chowu ekstensywnego.
Krzyżowanie
W niektórych krajach angus krzyżuje się z innymi rasami mięsnymi, przekazując potomstwu wysoką wydajność rzeźną i przydatność do opasu pastwiskowego. PZHiPBM wskazuje też wady mieszańców: małą wyrostowość, większe zużycie paszy na 1 kg przyrostu i skłonność do nadmiernego otłuszczania.
Użytkowość – dane oficjalne
Angus czarny (AN) – ocena PZHiPBM, 2024
| Krowy czystorasowe w ocenie (2024) | 979 szt. |
|---|---|
| Masa buhajków po urodzeniu | 36,2 kg |
| Masa standaryzowana 210 dni – jałówki / buhajki | 239 / 256 kg |
| Przyrost dobowy do 210 dni – jałówki / buhajki | 983 / 1062 g |
| Buhajki 420 dni – masa / przyrost | 525 kg / 1128 g |
Angus czerwony (AR) – ocena PZHiPBM, 2024
| Krowy czystorasowe w ocenie (2024) | 652 szt. |
|---|---|
| Masa buhajków po urodzeniu | 35,8 kg |
| Masa standaryzowana 210 dni – jałówki / buhajki | 240 / 264 kg |
| Przyrost dobowy do 210 dni – jałówki / buhajki | 999 / 1102 g |
| Buhajki 420 dni – masa / przyrost | 537 kg / 1246 g |
Źródło: PZHiPBM – Ocena wartości użytkowej bydła ras mięsnych, wyniki za 2024 r.. Średnie dla krów/zwierząt objętych oceną wartości użytkowej.
Najczęstsze pytania
Czym różni się angus czarny od czerwonego?
Red angus powstał w Ameryce Północnej z selekcji osobników homozygotycznych pod względem genu czerwonego umaszczenia. Według PZHiPBM różni się od czarnego pierwowzoru jedynie barwą sierści i nieco większym wzrostem. W Polsce oceniane są osobno (kody AN i AR).
Ile waży krowa angus?
PZHiPBM podaje 550–600 kg dla krów i ok. 900 kg dla buhajów hodowlanych.
Ile krów angus jest w Polsce?
W ocenie PZHiPBM za 2024 r.: 979 krów angus czarny i 652 krowy angus czerwony.
Źródła
- PZHiPBM – rasa angus
- PZHiPBM – program hodowlany AN/AR
- PZHiPBM – Ocena wartości użytkowej bydła ras mięsnych, wyniki za 2024 r.
- Zdjęcie: Colin Smith, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons
Inne rasy mięsne: Limousine · Charolaise · Hereford · Belgijska biało-błękitna · Blonde d'Aquitaine · Salers · Piemontese · Highland · wszystkie rasy
